Het jaar van de kaasletter

Dat sinterklaasvierend Nederland aan verandering onderhevig is moge ondertussen duidelijk zijn en daar heb ik geen moeite mee. Immers, deze traditie, die vanaf de dertiende eeuw ook in West-Europa wordt gevierd, bestond rond 1500 slechts uit het zetten van den schoen in den kerk en hield niet meer in dan het leggen van een duit, door de rijken, op het inlegzooltje van de armen.

De eerste officiële intocht vond plaats in Venray (1888) en landelijk stonden we voor het eerst in 1952 te wuiven aan de kade. Pakjesavond vieren we pas na de Tweede Wereldoorlog, als er wat meer te verteren valt. Over veranderingen gesproken. Dus roetpiet, dans- of sjanspiet, het is mij om het even. En na de pietjes is ook de niet-levende have aan de beurt, afgelopen week las ik het volgende bericht: ‘Geen grap, er bestaan nu ook kaasletters!’ Nu? Niks nu.

De schrijver (m/v) van het artikel heeft verzuimd historisch onderzoek te doen, de kaasletter zag het licht namelijk al een tijd geleden. Want de pakjesavond, die daarna onze familiare geschiedenis inging als het Jaar van de Kaasletter, staat in mijn geheugen gegrift. Overigens had onze buurman, die ik zag aanbellen en wegsluipen waardoor ik een illusie armer werd, in dat laatste gegeven ook een redelijk aandeel. We schrijven ergens midden jaren 70.

Onze Haagse kaasboer wist mijn moeder er dat jaar van te overtuigen dat ze haar koters een groot plezier zou doen met ‘eens iets anders’. Een kaasletter. Hij had ‘m zelf bedacht. En omdat van social media nog geen sprake was deed hij zijn uiterste best om die krengen in de markt te zetten als op zaterdagochtend zijn winkel volstond. Even proeven, dames. In die tijd wasten mannen nog hun auto’s en deden dames op zaterdag de schapjes.

Op 5 december 1975 kreeg ik onderuit de zak het laatste pakje. Vurig hopend op een dikke chocoladeletter K, grepen mijn gretige, kleverige kinderhandjes in een grasgroen doosje met een raampje van cellofaan, waardoor een goudgele rakker met harde randjes en kleine, groene stipjes me aanstaarde. Vanaf dat moment was het overduidelijk dat onze kaasboer een creatieve denker was maar te vroeg wilde pieken. En ik kon niet anders dan zijn vinding een roomzachte dood toewensen en mijn teleurstelling wegkauwen met een mierzoete chocoladekikker.

Nu ik langzaam wen aan de wederopstanding van de doodgewaande kaasletter, wordt hij steeds aantrekkelijker. Mits goed verpakt, uitgevoerd in oude brokkelkaas en zelf voorzien van een flinke klodder Zaanse mosterd. Veranderingen zijn zo gek nog niet. Ik wens je een gezellige pakjesavond, met chocola én kaas.

9 gedachten over “Het jaar van de kaasletter

  1. Over cijfers en letters… leuk stuk Karen. Goed geschreven!

    Ik doe er niet meer aan. Niemand gelooft die onzin meer, maar de herinnering is fijn.

    Even twijfel wat je bedoelt met ‘volstond’. Aan elkaar betekent het volgens mij ‘volstaat’ hetgeen iets anders is als vol staan. Het kan ook de opzet zijn?

  2. Hoi Kaat, je omschrijft je eerste confrontatie met de kaasletter als een #MeToo ervaring met SOA. En terecht: gatverdamme! Is er wellicht ooit ook ergens een visletter uitgevonden? En wat is er mis met de nondiscrimatoire donkerbruine, lichtbruine of witte chocolade? Die eetbare kikkers (heerlijk om uit te zuigen) zullen ooit wel door de PvdD worden verboden. Blijven genieten, nu het nog kan. Bij de Sint op schoot is pure porno! Zelfs met Zaanse mosterd. Eh … mooi stukje dus!

  3. Boterletter, amandelletter, letters van taai taai. Zoveel smaken zoveel soorten. Ik zeg, niet blijven hangen in melk, puur, wit of hazelnoot.
    Heb vorig jaar nog een Komijnenkaasletter mogen ontvangen. Hoewel? Het kan misschien ook een jongekaasletter van het jaar ervoor zijn geweest. De gulle gever was nogal een onbetrouwbaar typje. Raakte sowieso in de war van de gesjeesde pakjesavond van dat jaar. Niemand wist op een gegeven moment meer te zeggen of we in de nep-cadeautjes- of in de echte-cadeautjes-ronde zaten. Enfin ik was bij het betreffende cadeau de sjaak. Gooide met de dobbelsteen nummer zes. Verdere uitleg kreeg ik niet bij het cadeau. Dus wie weet. Volgend jaar krijgt iemand van mij wellicht een danishbluekaasletter cadeau. Maar dan wel verpakt in ander cadeaupapier, uiteraard.

  4. De chocolade letterbak formaat om een krant typografisch te zetten. Veroberen in 1 avond en dat kokhalsend boven de pot want dat het nieuws ook.

    Mooi geschreven Karen.

    Het is me wat in de lage landen
    een wederopstanding van de Hoekse en Kabeljauwse twisten? De slag bij Heiligerlee
    Een beeldenstorm en Zwarte Piet bij Dokkum net niet omgebracht.
    Oh jee, oh jee

    De vingers in dwangstand bewegend op een mobiel apparaatje.
    Snel vingeren vingers over het toetsenbord en komt de toetsenist al gillend klaar.
    Wauww 502 likes. 21 volgers en 567932 ‘ vrienden’
    Een gesprek van face to face is verdwenen
    bij de voordeur weg geen roddelpraatje.

Geef een reactie