Hij was fragiele en daarmee ontroerend echt. Het water van de ouderdom in de ogen, het leven overziend in zijn terugblik. Zijn das gestrikt zoals hij het leven had geleefd, geen kronkels, maar rechtuit. De streken van de kam nog zichtbaar in zijn dunne grijze haren, de sporen van gedistingeerd. Hij was geworden wat hij schreef: ‘Een heer van stand’. Ik heb het over Marten Toonder in gesprek met Ivo Niehe in het Rosa Spierhuis. Voor het eerst werd ik met de ‘Heer van stand’ geconfronteerd, toen ik nog staartjes droeg met strikken en zwarte lakschoentjes als ik uit ging. Een toneelstuk over Olivier B. Bommel en Tom Poes. Dagenlang herhaalde wij thuis de zin: ‘Tom Poes verzin een list’.

In dit interview trof mij de blik van de ontgoocheling, geen listen meer, geen verhalen meer. Wel herinneringen aan, die hem niets opleverde, want dat was geweest. Zijn buurmeisje, later zijn vrouw geworden, had hij prijs moeten geven aan de dood. Zijn tweede vrouw, was korte tijd later dezelfde weg gegaan, ook haar had hij prijs moeten geven aan de dood. Hij had twee zoons gekregen bij zijn eerste vrouw en twee geadopteerde dochters. Hij had een zoon verloren aan de dood en zijn twee dochters waren dezelfde weg gegaan, ook die had hij prijs moeten geven aan de dood.

Hij rookte jarenlang twee pakjes per dag en deed dit tot dik in de zeventig. Hij daagde de dood uit, verzocht hem om plaats te nemen. Hij ontsprong de dans. Het leven liet hem nog zijn oudste zoon, maar daarmee had hij al jaren geen contact, om voor hem onbegrijpelijke redenen. De ‘Heer van stand’ vertaald in wereldtalen, elke boekenplank en huiskamer bereikt, maar niet zijn zoon.

Hij had nu overzicht, keek niet meer vooruit. Op de vraag wat voor hem ‘het meest fantastische nog zou zijn om mee te maken’, antwoordde hij: ‘Ik ben al blij als iemand gewoon aardig tegen mij is’. Ik zou willen toevoegen: ‘Als u begrijpt wat ik bedoel’

Categorieën: Actualiteiten

13 reacties

bert · 3 augustus 2005 op 17:47

[quote]Het water van de ouderdom in de ogen, het leven overziend in zijn terugblik[/quote]
Dit vind ik echt een verslag “op stand” van het getoonde interview.
Mooie column Geertje. 🙂

KawaSutra · 3 augustus 2005 op 20:49

[quote]….had hij prijs moeten geven aan de dood.[/quote]
Mooi ‘In Memoriam’. Probeer herhalende zinnen zoveel mogelijk te vermijden. Soms kan het wel een functie hebben. [quote]‘Als u begrijpt wat ik bedoel’[/quote] 🙂

emaessen · 3 augustus 2005 op 22:22

Tja, 93 worden gaat niet zonder gebreken. Toch knap dat hij dat als kettingroker gehaald heeft, er staat me nog een lange reis te wachten 😉

sally · 3 augustus 2005 op 23:39

[quote]De ‘Heer van stand’ vertaald in wereldtalen, elke boekenplank en huiskamer bereikt, maar niet zijn zoon. [/quote]

Ik heb het interview gezien en heb me ook verwonderd over de eenzaamheid van deze man.

Mooi geschreven.

Groet Sally

Geertje · 4 augustus 2005 op 00:24

KawaSutra, val inderdaad net te veel in herhaling. Dank voor de tip.

Louise · 4 augustus 2005 op 07:53

De woordkeuze aangepast aan het onderwerp van dit stukje.
Mooi geschreven 🙂

pleuro · 4 augustus 2005 op 10:14

[quote]De ‘Heer van stand’ vertaald in wereldtalen, elke boekenplank en huiskamer bereikt[/quote]

Zelfs in het Frysk!

Prachtig omschreven, en Toonder zou je persoonlijk een kaart hebben gestuurd als hij dit had kunnen lezen.

Wright · 4 augustus 2005 op 11:53

[quote]Hij was fragiele en daarmee ontroerend echt.[/quote]
Ik vond de column mooi en integer geschreven, maar de eerste zin vond ik storend.
Moet fragiele niet fragiel zijn? En impliceert fragiel daardoor ontroerend echt?
Overigens heb ik het interview ook gezien en vind dat je de toon goed getroffen hebt.

Troy · 4 augustus 2005 op 13:38

Gek dat iemans eerst moet overlijden voordat je echt iets over iemand te weten komt. Pas nu begin ik nieuwschierig te worden naar alles wat Toonder in zijn leven geschreven en gedaan heeft. Opnieuw een mooi eerbetoon aan hem.

Grt Troy

Geertje · 4 augustus 2005 op 14:16

[quote]Moet fragiele niet fragiel zijn? En impliceert fragiel daardoor ontroerend echt?[/quote]
Fragiele moet fragiel zijn en is storend om te lezen, zag het zodra het geplaatst was, over heen gelezen. 😕

Fragiel is breekbaar en dat was ontroerend echt om te zien in mijn beleving.

klungel · 4 augustus 2005 op 17:06

Mooi geschreven.
Heb het intervieuw niet gezien.

@Troy, Het is denk ik niet dat hij dood is dat je nieuwsgierig wordt. Hij is gewoon in het nieuws en toevallig omdat ie dood is 🙂

Wright · 4 augustus 2005 op 19:20

[quote]Fragiel is breekbaar en dat was ontroerend echt om te zien in mijn beleving.[/quote]
Ik bedoelde dat fragiel/breekbaar niet altijd ontroerend hoeft te zijn.
Ik wil je weleens voorstellen aan mijn buurvrouw (met de bijnaam Eucalypta), zeer fragiel, maar daar is niets ontroerends aan te ontdekken. 😛

Groet, Wright

Dees · 4 augustus 2005 op 22:18

Fragiele klinkt wel lekker verfransd. Of Frans ontroerender is weet ik niet 😀

Mooie column. In ieder geval zo mooi dat ik zou willen dat ik het interview gezien had, ondanks de aanwezigheid van Ivo (Doemeda)Nie(aan)he.

Geef een antwoord