On Liberty, een essay over vrijheid, verscheen in 1859, honderd jaar geleden dus. De schrijver was de Engelse filosoof John Stuart Mill. ‘Het doel van dit essay is om op te komen voor één heel eenvoudig principe… Dat principe is dat het slechts in één geval aan een groep of aan een individu toegestaan is om zich met iemands vrijheid van handelen te bemoeien, en dat is om zichzelf te beschermen.’ Je bent vrij te handelen naar eigen inzicht, zonder dat wie dan ook – Kerk of staat, justitie of politie, familie, vrienden, bekenden of onbekenden – zich daarmee mogen bemoeien. Alleen als je iemands vrijheid aantast, mag men ingrijpen. Móét men zelfs ingrijpen.

Als ik, volwassene, in de metro aan een kind van 4 jaar vriendelijk vraag om op te staan, heeft de moeder van dat kind niet het recht mij uit te schelden en de dood toe te wensen. Als niemand dan iets zegt, is er iets mis. Men is zó bang of murw geworden, dat men er het zwijgen toedoet en naar buiten kijkt, of naar zijn schoenveters. Als jongeren parkbanken vernielen, boompjes uit de grond rukken, ouderen belagen, moet er worden ingegrepen. Om onszelf en de beschaving, d.w.z., het ongestoord met elkaar leven, te beschermen. Als iemand de metrotrap links afloopt, ga ik hem of haar niet uit de weg als ik rechts omhoogloop. Scheldpartijen of niet.
Ik ben het zat om opzij te gaan of te buigen voor die kleine maar o zo hinderlijke terreur van onsocialen. Maar let op: ik ben het ook zat dat ‘men’ altijd de schuld geeft aan ‘de Marokkanen’, ‘de allochtonen’, ‘de Antillianen’. Natuurlijk heb je daar geteisem onder. Net als onder Friezen en Nederlanders, politici en aandeelhouders. En gajes moet je aanpakken. Maar wie haat kweekt tegen groepen of minderheden is zelf geteisem. Ieder individu is immers verantwoordelijk voor zijn eigen daden. Groepsschuld bestaat niet.

© Jan Bontje 2009

BONTJE || HAIKU

het blonde beest
dronken van redeloosheid
verbreekt zijn tralies

© Jan Bontje

Categorieën: Algemeen

6 reacties

KawaSutra · 10 april 2009 op 17:56

Volgens dit principe is het dan uitgeloten dat iemand tegen zichzelf beschermd wordt. Ik weet niet of je passief moet toezien hoe iemand zijn eigen leven te gronde richt. Eigenlijk weet ik wel zeker van niet. Er zijn mensen die ook onder die omstandigheden recht hebben op bescherming, desnoods gedwongen.

SIMBA · 10 april 2009 op 19:03

[quote]1859, honderd jaar geleden dus.[/quote]
Euh…150 volgens mij.
Ik vind het voor dit onderwerp een beetje aan de korte kant, iets meer uitwijding had wat mij betreft gemogen.

LouisP · 10 april 2009 op 19:58

J.
het stuk komt zo bij mij over dat ik ervan overtuigd ben dat je het echt zo voelt.
Het lijkt ook alsof er iemand op een podium staat en het voor een groot publiek uitroept.

Het stuk is wel erg duidelijk.

groet,
L.

Marley_jane · 11 april 2009 op 01:51

Ik voel van alles op komen borrelen nu haha.
Ben het zooo met je eens, van begin tot eind.
Ik was bang dat ik de enige was, die zo denkt en doet. Ik geef niet op.
Dank u!

JanBontje · 11 april 2009 op 21:28

Beste Kawa.

Dat is inderdaad een dilemma, war ik geen 1,2,3 antwoord op heb…

Mien · 23 april 2009 op 15:24

Als groepsschuld niet betaat hoe zit het dan met ons collectief geheugen?

ben het overigens met de rest van de strekking van de column eens.

Mien

Geef een antwoord