Met de ouderdom, zo lijkt het, slijt het vermogen nieuwe dingen te ontdekken en nieuwe ervaringen op te doen. Alles valt steeds meer in de routine van alledag. De ene dag onderscheidt zich nauwelijks meer van de andere, de gewoonten die je jezelf hebt aangemeten gaan zonder discussie aan de haal met de tijd en vele jaren later kom je misschien tot het inzicht dat alles voor niets is geweest of niet heeft opgeleverd wat je ervan had verwacht. Reden ook dat menigeen dan in een diepe put valt, die men ‘midlifecrisis’ noemt, maar soms al een ‘endlifecrisis’ is, want heel wat mensen komen er pas achter als ze tegen hun pensioen aanlopen dat het echte, vol doorleefde, zélf vormgegeven leven ‘eigenlijk’ nog moet beginnen. Gelukkig zijn veel mensen nog redelijk gezond tegen die tijd en daardoor in staat nog iets waardevols van hun leven te maken, maar er zijn ook mensen die al zoveel gegeven hebben terwille van een carrière dat ze zijn opgebrand en geen fut of zin meer hebben om aan een nieuwe start te beginnen.

Toch zie ik ook onder twintigjarigen al een tendens, zich zeer disciplinair te gedragen en meer dan tien uur op een dag te werken terwille van een toekomst die waarschijnlijk niet aan zal breken. Zelf ben ik een midveertiger en onder mijn leeftijdsgenoten zie ik velen die volledig door de tijdsdruk worden opgeslokt van allerlei verplichtingen die men zich heeft opgelegd. Een alternatief wordt vaak niet gezien of vraagt een zodanige breuk met alles dat het onmogelijk lijkt om het te verwezenlijken. Een verandering van baan, functie of levensstijl wordt wel overwogen, maar de pensioenbreuk of de opgebouwde investeringen en belangrijke contacten dienen als excuus om de overweging niet tot daad te verheffen. Iedereen is wel een vrij mens, maar slechts weinigen is het gegeven om zich ook werkelijk vrij te voelen, werkelijk vrij te zijn.

Om nieuwe gedachten te denken en nieuwe activiteiten te ontwikkelen moet je opstandig worden en blijven, een zeker puberale houding koesteren en dus niet vervallen tot een gezapig aanvaarden van de maatschappij. Wars van culturele ontwikkelingen en dwars tegen wetenschappelijke verworvenheden die zijn neergeslagen in het tijdsbestek van veel jaren een eigenwijs bestaan opbouwen. Het is moeilijk, de vluchtige en grillige nieuwigheden die óók uit dat tijdsbestek opstijgen te blijven volgen en van het uitzicht te genieten dat zij mogelijk bieden. Naarmate je langer leeft lijkt het wel of je jezelf steeds meer kluistert aan wat objectief gegeven is en niet aan verandering onderhevig is, uit angst om anders de greep te verliezen op je bestaan. Het nieuwe kost energie of het vreet zenuwen omdat niet vaststaat wat het oplevert en of het gevaarlijk is. Zonder risico glijdt het bestaan echter af naar een doods vegeteren dat niemand aanspreekt, jezelf inbegrepen. Het is wel begrijpelijk maar daardoor alles behalve wenselijk, dat je je beperkt tot lijfsbehoud als je minder fysieke en mentale energie tot je beschikking hebt. Uit lijfsbehoud is het beter, geen gekke dingen te gaan doen en je te hechten aan zaken die misschien niet langer duren dan een moment, een enkel vluchtig ogenblik, want is de euforie niet de voorbode van de kater?

Toch is het leven niet anders dan de ervaring die ik heb op precies dit moment, dit ogenblik, dit heden, dit nu. Wat was is geweest en wat gebeuren zal moet nog ontluiken, maar het nu is nu en meer is er niet. Het nu is het enige moment dat werkelijk telt. Je kunt in een enkel moment het leven laten, maar ook leven maken. In een enkel moment ben je blij en gelukkig of zieltogend en ten einde raad. Wat was kan wel enig tegenwicht bieden, maar het blijft gekoppeld aan toen, aan iets dat al geweest is en juist nu niet meer kan zijn, want voorbij is.

De ervaringen die je hebt opgedaan en die je je herinnert zijn echter wel een belangrijk reservoir om uit te putten. De waarneming die je nu hebt kun je spiegelen in de bron van alle beelden die zich aan je bestaan hebben verbonden. Hoe ouder je bent, hoe langer en intensiever je leeft, hoe meer verbanden je kunt leggen met wat je in je geheugen hebt opgeslagen aan herinneringen, ideeën, gedachten en waarnemingen. Zo gezien is het leven een schier onuitputtelijke bron waaruit je kunt drinken en die ieder nieuw moment bijzonder kan maken als je maar dat bewustzijn van jezelf als nú levende mens wakker houdt en alle tijd neemt om iets te kunnen plaatsen of te exploreren. Met die houding nemen de mogelijkheden toe als je ouder wordt, je wordt letterlijk rijper en alles wat je beetpakt kan veranderen in het goud van opgedane ervaring en levenswijsheid. Die houding kennen we in feite als geduld. Geduld is niets anders dan een poging, het nu zoveel mogelijk te rekken en te vervullen van een rijpere inhoud dan de vluchtigheid van een driftige sensatie.

Wat veelal als een hapering wordt gezien die zich voordoet als je ouder wordt, blijkt dus eerder een extra kwaliteit die zich aan je leven voegt. Als je maar de juiste mentaliteit hebt en bereidheid houdt, te leven met risico’s en veranderingen die zich plots voor kunnen doen kun je die kwaliteit ten volste benutten. Fantasie en originaliteit zijn niets anders dan capaciteiten de wereld als nieuw te blijven ervaren. Maar dan niet zo nieuw dat het oude verdwijnt in het niets. Niet zo nieuw dat je alle schepen achter je moet verbranden. Fantasie is een verbeelding die hetgeen je hebt ervaren een nieuwe betekenis geeft, een nieuwe wereld voorspiegelt waarin het tot werkelijkheid komen kan. Originaliteit is de erkenning dat alles wortelt in een eigen bodem die uniek is voor het leven dat zich weet te ontworstelen van de beperkingen van het gewone, voorgekauwde bestaan. Ik ben ervan overtuigd dat voor mij het leven niet saaier zijn zal als ik ouder word, maar juist nieuwer en enerverender, want ongewoner, speelser, veelzijdiger, grootser, indrukwekkender, allesomvattender.

Categorieën: Algemeen

14 reacties

champagne · 27 juni 2005 op 09:54

Het is een lang stuk om te lezen, waarin je heel veel vertelt.Ik heb overwogen het te laten voor wat het was, maar de inhoud boeide me voldoende om door te zetten.Inhoudelijk ben ik het grotendeels wel eens met wat je beschrijft.

De angst voor veranderingen, veiligheid op te geven om andere wegen te bewandelen enz. Toch hoeft dit niet leeftijdsgebonden te zijn, vaak zit die angst in de persoon zelf, in zijn karakter.

Ik vind het overigens goed geschreven, maar het had korter gemogen, dat wel.

Wright · 27 juni 2005 op 10:38

[quote]Zo gezien is het leven een schier onuitputtelijke bron waaruit je kunt drinken en die ieder nieuw moment bijzonder kan maken als je maar dat bewustzijn van jezelf als nú levende mens wakker houdt en alle tijd neemt om iets te kunnen plaatsen of te exploreren. [/quote]
Uitermate boeiend geschreven, Depriman.
Mag ik uit je column concluderen, dat het goed met je gaat? Sterker nog, de levenslust er bijna afspat..
Ik hoop het van harte!
Groet, Wright

Mosje · 27 juni 2005 op 11:07

[quote]Iedereen is wel een vrij mens, maar slechts weinigen is het gegeven om zich ook werkelijk vrij te voelen, werkelijk vrij te zijn.[/quote]Heb je helemaal gelijk in, optiman. Zelfs de vrijbuiters buiteren in gebondenheid.
Goed stukje weer, met een mooi optimistisch eind.

Domicela · 27 juni 2005 op 13:13

[quote]Fantasie en originaliteit zijn niets anders dan capaciteiten de wereld als nieuw te blijven ervaren[/quote]

Zonder die twee eigenschappen van de mens zou het pas echt een saaie (en deprimerende) boel worden!

Wat een happy end voor iemand met zo’n depri naam!

depriman · 27 juni 2005 op 13:53

@Wrigth: het gaat wel wat beter met me, maar de levenslust spat er niet vanaf, die blijft heel bescheiden. Toch wilde ik blijk geven van optimisme in deze column.

KawaSutra · 27 juni 2005 op 16:25

[quote]Wat was is geweest en wat gebeuren zal moet nog ontluiken, maar het nu is nu en meer is er niet. [/quote]
Zo zou je het moeten zien inderdaad, Depriman.
Voor sommigen is er wel meer: de angst en onzekerheid over wat er gebeuren zal. Dat drukt vaak een enorme stempel op de beleving van het nu en de herinnering aan het verleden.

Je hebt het prachtig onder woorden gebracht maar ik krijg toch de indruk dat dit een theoretisch ideaalbeeld is. Nu is het nog de kunst om deze theorie in praktijk te brengen en eigen te maken en te zorgen dat je niet meer terugvalt in oude verkeerde denkwijzen. Dan kun je je volgende columns insturen onder het al eerder door Mosje geopperde pseudoniem ‘Optiman’. 🙂

Bakema_NL · 27 juni 2005 op 19:12

Klinkt niet als een depriman, ga zo door zou ik zeggen want je hebt helemaal gelijk. NU moet je zoveel mogelijk zien te genieten. Slechts twee weken geleden hoorde ik dat een ex-collega overleden is. Die vrouw ging met de vut na een leven van werken en zorgen voor de kinderen, zat binnen een jaar in een rolstoel en stierf ook nog eens in dat ene jaar……….NU NU NU moet je genieten en niet later, hopelijk is er een later, maar het kan ook anders lopen.
Oppotten voor de oude dag en er nu krom voor liggen is er voor mij niet bij, nu ben ik jong en kan en wil ik nog wel een aantal dingen, als ik oud ben niet meer, daar komen wel weer andere dingen voor in de plaats……als ik oud word dan.
Ik spaar wel wat, maar dat kan ik gewoon missen, geen krampachtige dingen voor de oude dag, heb ik geen boodschap aan.
Iedereen moet het voor zich weten, maar ik begrijp het oppotten niet, maar dat zit dan ook vooral in de voor- of net na-oorlogse generatie, mijn schoonouders zijn daar een schoolvoorbeeld van, bergen geld, maar over elke uitgave nadenken. Oppotten voor de kinderen, geniet er toch lekker zelf van…..doen ze ook wel tot bepaalde hoogte, maar toch.

Li · 27 juni 2005 op 20:28

[quote]Ik ben ervan overtuigd dat voor mij het leven niet saaier zijn zal als ik ouder word, maar juist nieuwer en enerverender, want ongewoner, speelser, veelzijdiger, grootser, indrukwekkender, allesomvattender.[/quote]

En zo is het maar net!

Laten we vooral de humor niet vergeten 🙂

Groeten van een 50+

bert · 27 juni 2005 op 21:11

Wijze woorden in deze mooie column.
Toch hoop ik dat ik met mijn slechte geheugen ook nog een mooie oude dag kan hebben. Op dit moment vind ik het in ieder geval niet zo erg dat mijn geheugen soms tekort schiet.
De toekomst zal het leren.

sally · 27 juni 2005 op 22:07

Heel knap onder woorden gebracht.

En het optimistisch einde doet me opgelucht adem halen.
Het lijkt me heel erg lastig vaak depri te zijn.
Leuk weer eens een column van je te zien.
Groet Sally

Dees · 27 juni 2005 op 22:16

Mooi verhaal. Om vaker te lezen. Maar een andere nick zou je niet misstaan, depri is niet iets om te cultiveren…. 😉

Raindog · 27 juni 2005 op 23:40

Me niet uit het hart gegrepen maar het hart is er wel door aangesproken. Echter, de nadruk op ‘nu’ en ‘vandaag’ lijkt als een echo van ‘later’ en ‘morgen’ te weerklinken. De dag plukken is gemakkelijker gezegd dan gedaan. En doorgaans wordt het vooral gezegd. De plukkers zelf hoor je niet vaak, hun lach uitgezonderd.

Mooie column.

depriman · 27 juni 2005 op 23:51

Bedankt allemaal voor de fijne reacties. Ik weet in feite wel hoe ik in het leven moet staan, maar door allerlei omstandigheden lukt het me niet altijd om me te houden aan wat ik zelf inzie. Voelen en denken op één lijn te krijgen, dat is de moeilijkheid.

melady · 28 juni 2005 op 00:16

Ondanks de lengte bleef ik wel doorlezen.
Punt voor je.

Maar om even een kritische noot(d) te plaatsen, stel: je bent 40 + je hebt je vaste baan na 20 jaar trouwe dienst opgegeven om een zelfstandig bestaan op te bouwen.. en opeens lukt dat niet..

Dan kan je zoveel mooie dromen hebben…maar uiteindelijk moet er wel geld op de op de plank komen.
En wel nu.
Leven doe je nu…zeker weten.

Geef een antwoord

Avatar plaatshouder