Mensen nemen de dingen alsof ze vanzelfsprekend zijn. Dat je ademhaalt – terwijl een kleine aandoening aan je luchtwegen die zekerheid kan wegslaan. Dat je hersenen en organen functioneren – terwijl een minuscule storing de hele boel op zijn kop kan zetten. Dat je überhaupt leeft – ik bedoel: met een iets betere spurt van een van die doodlopertjes in moeders buik had niet jij maar je broertje of zusje dit gelezen! Dat je te eten hebt, een dak boven je hoofd hebt, dat er wegen en treinen zijn, vliegtuigen en mobieltjes, computers en boeken. Alsof die dingen vanzelfsprekend zijn, zonder bloed, zweet en tranen van duizenden generaties en miljarden werkenden over de hele wereld, door de eeuwen heen, tot op dit moment.
We mopperen als het na mooi zomerweer dag in dag uit regent – alsof we ‘recht’ hebben op mooi weer. Alsof de natuur, de wereld, de kosmos, het heelal, what’s in a name, in elkaar geknutseld is voor óns, voor ons plezier of verdriet…
Terwijl een regenbui de poezen drijfnat ons huis in jaagt, kruip ik achter (voor?) mijn pc en ontstaat deze column. Allerlei bestaande en spontaan opkomende gedachten worden langzaamaan een geheel. Vóór het schrijven weet ik niet precies waarover ik ga schrijven. Tijdens het schrijven weet ik niet waar ik zal uitkomen. Na het schrijven ben ik net zo verwonderd als sommige van mijn lezers. Toch zeggen mensen dat ze mijn schrijfstijl herkennen. Of dat hij veranderd is, wat óók betekent dat ze een stijl herkennen. Een column schrijven is voor mij zeer zeker een onzekere zaak. Ik weet bij wijze van spreken vast en zeker letterlijk niet waaraan ik begin. Misschien is dat niet eens zeker en kan ik niet anders schrijven dán ik schrijf. Zelfs als ik woorden schrap en er andere voor in de plaats zet, is dit misschien geen toeval. Dat is echter niet zeker. Het is zelfs niet zeker dat dit niet zeker is. Zo is het met veel dingen. Zeker met schijnzekerheden als geloof, ideologie en maatschappelijke verhoudingen ‘die nu eenmaal zo zijn’. Kritisch denken, vrij en zelfstandig denken, kunnen deze ‘zekerheden’ ondersteboven keren. Denken is net spitten: je haalt de grond waarop je staat overhoop zodat deze weer vruchtbaar wordt. Multatuli heeft zich vast en zeker dan ook in mijn geest genesteld. Als een vrije vogel vloog ik uit dat nest op. Multatuli spoort aan tot kritisch denken. Haalt alle tempels van dogmatisme, schijnheiligheid, bijgeloof en gemakzucht neer, sloopt elke kerker waarin het denken verrot. Zijn vrije denken, bevrijdend denken, dwingt je ook over de gewoonste dingen na te denken alsof je ze voor het eerst ziet of leest en werkt nog steeds door. Voorlopig is dát altijd zeker. 😀

© Jan Bontje 2006

Categorieën: Algemeen

8 reacties

Literator · 25 augustus 2006 op 15:22

Zo, was het weer tijd om een heleboel clichés bij elkaar te gooien? Moest de ruimte weer gevuld? Het praatje weer gedaan?
Wát een bagger!

DreamOn · 25 augustus 2006 op 18:44

@Literator: dat kan ook wel iets meer genuanceerd! Iemand heeft tijd en energie in deze column gestoken, kritiek is prima, maar dit vind ik wel hel erg heftig!

Ik herken er wel een aantal items in. Ik filosofeer ook vaak over dit soort zaken. ‘Wat, als?’ Zo kan ik me verbazen over het aantal beroepen: voor alles wat er op deze aarde moet gebeuren is er wel een mannetje of vrouwtje die dat werk wil doen. Wel of geen tegenzin buiten beschouwing gelaten. Dan denk ik: stel je nou voor, dat er echt helemaal niemand vuilnisman zou willen zijn. Of tandarts. Of schoenenfabrikant. Dan hadden we toch mooi een probleem met z’n allen….. 😮

Dees · 25 augustus 2006 op 18:53

Leuk, een wat persoonlijkere Bontje.

@Literator, persoonlijke vetes horen hier eigenlijk niet thuis, daarvoor is deze site, nou ja, misschien gewoon te kneuterig 😀

Of in ieder geval te veilig en gezellig.

En dat willen denk ik de meesten hier graag zo houden…

Mosje · 25 augustus 2006 op 21:41

Tja Literator, alleen maar lid worden om Jan Bontje af te zeiken is wel erg flauw.
Schrijf zelf eens een stuk en publiceer het hier, dan zullen we eerlijk en spontaan reageren, ok?

Ma3anne · 26 augustus 2006 op 00:34

Is de naam Literator niet een paar jasjes te groot voor een schrijver van kleinzielige reacties? 😕

WritersBlocq · 26 augustus 2006 op 00:35

Dat gefilosofeer heeft wel wat, stilstaan bij dingen die maar doorgaan, rond gaan. De accenten hebben weer wat ‘de meester zègt’-achtigs, ik wil graag zelf bepalen waar ik de nadruk op leg, zeker bij zo’n verhaal. Het is net alsof je twijfelt of dat wat je wilt zeggen, ook wel zo overkomt. Zelf heb ik daar ook weleens last van, en dan ga ik maar schrappen 🙂 hetgeen niet wil zeggen dat ik verbeter, maar ik wil niet als een juffie overkomen die zegt: ‘lúister, zó moet je míjn stùkje lézen’. Snappie?

DreamOn · 26 augustus 2006 op 02:09

Jan Bontje en Literator: misschien zijn zij wel een en dezelfde persoon. Uitleg:
1. Literator heeft 19 reacties gegeven: allemaal op Jan Bontje.
2. Literator geeft in zijn profiel niets prijs over zichzelf.
3. Literator heeft nog nooit een column gepubliceerd op CX.

Rest ons de vraag; waarom gaat Jan Bontje zichzelf afkraken onder de noemer ‘Literator.’
1. Misschien om een discussie op gang te brengen.
2. In de hoop dat wij het opnemen voor Jan, Literator afkraken, hetgeen Jan een plezierig gevoel bezorgt.

Ik weet het niet. Ik heb al meer columnisten betrapt op een meervoudigheidssyndroom: Het publiceren van columns iedere keer onder een andere naam. Het zou mij niet verbazen als Jan en Literator een en dezelfde blijken te zijn………… 😕

KawaSutra · 26 augustus 2006 op 03:56

Nee Trudy, niets is zeker!
Ook CX zou wel eens één grote complottheorie kunnen zijn. Misschien zelfs wel van overheidswege om de publieke opinie in een bepaalde richting te duwen. Of dan juist vanuit tegengestelde krachten die er slechts opuit zijn koste wat kost de overheid te bekritiseren danwel te ondermijnen.
Nee……niets is zeker! 😀

@Jan:
Vrijdenken is naar mijn bescheiden mening een utopie, namelijk een wijze van denken die uiteindelijk ook weer binnen een bepaalde groep wordt bepaald. Maar ik begrijp en respecteer de achterliggende gedachte. Het zou zo mooi kunnen zijn.

Geef een antwoord

Avatar plaatshouder