Alweer kreeg ik een hoeveelheid boeken waar menigeen jaloers op is! Thuisgekomen zet ik de onschatbare schat voor me neer. Ik weet niet goed met welk boek te beginnen. Een editie van Anne Frank’s ‘Het achterhuis’ uit 1958 met een inleiding van Annie Romein-Verschoor? Twee dikke delen Jan Romein? Erasmus’ ‘Klacht van de vrede’ of die mooie gebonden uitgave van ‘De lof der zotheid’? Nee, de tragedies van Shakespeare! Of toch die boeken over Hanns Eisler… Of ‘De bron waaruit ik gedronken heb’ van Anton Constandse… Toch maar ‘Februari’ van Theun de Vries! Wanneer moet ik dan beginnen met ‘Een wolk in broek’ – die ‘aardbeving in verzen’ – van Vladimir Majakovski? En hoe kom in ik vredesnaam door al die boeken van en over Bertolt Brecht… De boeken over ‘de oorlog’ kijken we dwingend aan: wij móéten eerst!

Hoe vaak zouden haar nu oude en vermoeide ogen de bevrijdende woorden hebben verslonden? Welke nog niet uitgekristalliseerde gedachten zouden zijn gerijpt door schitterende uiteenzettingen, poëtische bevlogenheid, vlijmscherpe analyses waarmee huichelarij en machtswellust werden ontrafeld? Hoeveel instemmende glimlachjes zouden in haar toen nog jonge gezichtslijnen een gelukkige rimpeling hebben gebracht? Welke actie voor vrede of brood (‘wij willen brood en rozen’) zou baat hebben gehad bij de door haar verworven inzichten? Mijn gedachten gaan rond in een ‘heelal van verhalen’ dat door dit erfgoed wordt geopenbaard.

Het papier is oud en moe geworden; het is vergeeld en hier en daar krimpt het nederig ineen onder de onverbiddelijke slagen van de tijd. Letters die ooit letterlijk inktzwart waren hebben een tegen bruin aanleunende kleur gekregen. Ook de van oorsprong heldere kleuren hebben de onafgebroken veldslag van de tijd niet ongeschonden doorstaan. De boekenruggen zijn een beetje stram geworden. De gedachten, dromen en idealen die zij herbergen zijn echter nog even helder, overtuigend en sterk als toen ze neergepend en in druk vorm gegeven werden. Wat achterhaald is door de tijd is dan ook niet ‘waardeloos’ geworden, maar blijft een overvloedige bron waaruit we levenslang kunnen drinken. Wat nog – of wéér – actueel is, flonkert als een ster. Pennenvruchten van sterke geesten. Wat zij zaaiden is uiteraard al meer dan eens geoogst, maar hun schrijfsels herbergen, als je er voor open staat, talloze schatten die op (her)ontdekking wachten. Ik begin gewoon.

© Jan Bontje 2004

Categorieën: Algemeen

3 reacties

Anima · 13 september 2004 op 19:45

‘Lof der zotheid’ en ‘Hamlet’ zijn nooit een slechte keuze 😉 .
Jee, ik ken het dilemma, maar dan op een andere manier.
Ach, boeken die je staan/liggen hebt, moeten rijpen, en kennen elk hun ideaal moment om gelezen te worden, je kan ze als het ware op geur en gevoel selecteren, er je vingers over glijdend plukken en meteen savoureren.
Heerlijke column, en mooi verwezen naar de ‘erfenis’.
Veel leesgenot.

Groeten van een andere boekengek,
Anima.

pepe · 13 september 2004 op 22:15

Herkenbaar dilemma…
En dan heb je een boek waar je helemaal in zit en dan is het uit 🙁 terwijl je nog uren, dagen meer zou willen lezen van die schrijver/schrijfster.

Lees ze, maar blijf ook wel schrijven hoor 🙂

ignatius · 14 september 2004 op 00:10

Een dilemma waar je een boek over zou kunnen schrijven.

Geef een antwoord