Het afscheid van mijn zusje begon jaren geleden met een herseninfarct op 35 jarige leeftijd. Zo, op een vroege zondagmorgen viel ze van de trap en werd na 4 weken wakker in het ziekenhuis. Weg spraak, weg haar geschreven woorden op papier en kaartjes naar haar familie. Halfzijdig verlamd en naar het revalidatie oord in de bossen van A. Op 200 meter van het ouderlijke huis de boerderij op D., waar ze ook geboren is.

Naarmate de dagen en maanden zich vorderde leerde mijn zusje enkel woordjes zeggen en ik maakte grapjes met haar waar ze hard om kon lachen. Blijven oefenen H. “Explosief” en H. herhaalde “Exlosief” . Ze verplaatste zich in een rolstoel,, haar verlamde voet op de plank en de andere plank omhoog want daar kon ze met haar rechtervoet zelf de rolstoel in beweging brengen.

Mijn schoonvader keek naar buiten en dag zag een omgevallen rolstoel op het pad en liep er naar toe”Wat doe jij hier H.” .. Huus naar huus”

De scoootmobiel die haar van R. aan de overkant van de IJssel naar D. naar waar haar zus en ik wonen, dat kwam pas veel later door de verplichte aanvraag procedure.
Op de oprit op zonnige dagen stond haar scootmobiel en in de tuin, na een kus en een lach, dronken we allen een glas witte wijn.

Thuis, had ze met haar echtgenoot een jaar voor haar herseninfart, hun enige kind, hun dochter bijna verloren door een darminfectie. M. bleef 3 maanden in kunstmatig gehouden coma en toen ze ontwaakte werd haar ook nog eens verteld dat haar oma, mijn schoonmoeder was overleden op 4 april van dat jaar.

Mijn zusje was een opgewekte vrouw, die van grapjes hield en gewoon de dagelijkse dingen wilde doen en als dat uit handen werd genomen direct riep”sodemieter op”

Ze reed met de scoormobiel van R naar D. en soms was de accu leeg en belde ze met haar, grote toetsen mobiele telefoon, naar huis ‘B. komen, leeg accu”. En B. kwam en duwde de zware scootmobiel de veerweg op. Ze kon daar haar glimlach kwijt.

Het noodlot sloeg weer toe. H. kon niet meer slikken en er werd slokdarmkanker ontdekt, de vele vele chemokuren leken aan te slaan en er kwam een periode van rust en de vrolijkheid kwam weer een beetje terug.

Wij wisten dat het een terminale vorm was nadat een tweede, hoog in de slokdarm gelegen, gezwel niet meer te behandelen was. Zelf zei H. en daarbij met een handbeweging – als een mes langs haar hals- duidelijk te maken dat ze niet wil lijden. “einde, einde maken, geen pijn”

Maar, H. had een droom! Naar Oostenrijk naar de bergen gaan, waar ze nog nooit is geweest.
En ze ging…. in een ambulance met 2 verpleegkundigen en dat 4 dagen lang. Stichting Ambulance Wens regelde alles en haar zus, mijn echtgenote ging mee. De vrijwillige verpleegkundigen mochten niet bij het douchen aanwezig zijn, maar het ging moeilijk en toe riep ze “Schijt, wassen pleger”  Het werd een schitterende reis. Met de berglift naar boven, (witte) wijn drinken in het zonnetje en met een rood verbrande neus naar het dal waar ze ineens erachter kwam dat ze haar stok boven op het terras bij het laatste station had laten liggen. Oei, oei wat zou B., haar echtgenoot daar nu van zeggen. “Niet zeggen, hoor”
Een telefoontje naar boven en daar kwam de stok in een cabine naar beneden.

Ruim 1 jaar heeft ze van de fotoos en de verhalen kunnen genieten.  Haar laatste avond werd gevierd met rode wijn, ik moest friet gaan halen en aan de bier. “kom op genieten”  3 dagen later sliep ze voor altijd in.

Mijn zusje is gecremeerd en verstrooid op een zonnige plek op Heiderust. te R., daar waar haar man en M. hun dochter samen zitten en over H. met liefde de verhalen en belevenissen met elkaar aan elkaar vertellen.  Haar zus en ik koesteren de mooie herinneringen en delen momenten van verdriet, nog steeds!

Mijn zusje werd maar  53 jaar.

Categorieën: Liefde

Nummer 22

Verwarde, inmiddels Anno 2020 minder verward, en mede oprichter van het Absurdisch Verbond met als mede lid en co oprichter Kees Schilder "Paco Painter"en zijn andere alter ego's. Prof.dr.mr.ir. R. Leijdecker (1955) van het O.I.L. Onderzoeks Instituut Leijdecker waarnemer, beschouwer en publicist over maatschappelijke ontwikkelingen met een knipoog. Een flinke knipoog! Reiziger over onze aarde, kijker en luisteraar naar anderen.

20 reacties

NicoleS · 8 september 2016 op 17:27

De liefde voor je zusje spreekt uit je verhaal. Een mooie ode aan haar.?

    Nummer 22 · 8 september 2016 op 18:16

    Yfs, deze column was voor ik hulp kreeg van een mede columnist die redigeert. Mijn excuses.

    H is Hanneke, mijn schoonzus
    R is Rheden
    B is Ben, haar echtgenoot
    D IS Duiven
    M is Marianne dochter van Ben en Hanneke

    Ik noem mijn schoonzus ” mijn zusje” en zo is ze altijd voor mij in herinnering.

Yfs · 8 september 2016 op 17:32

Men zegt dat een mens niets op zijn/haar pad krijgt wat hij/zij niet aankan. Jouw zusje is daar wel heel lang een voorbeeld van geweest.

Een heel naar idee hoe iemand soort van ‘opgesloten’ kan zitten in het eigen lichaam. Respect voor haar en de familie maar ook voor jou als grote broer om deze column te schrijven.

Jammer dat je de personen d.m.v. alleen de voorletters noemt, het leest storend en geeft (voor mij) het gevoel dat ik een krant lees . Het maakt het verhaal ook minder persoonlijk. Je kon ook fictieve namen gebruiken.

‘Stichting Ambulance Wens regelde alles en haar zus, mijn echtgenote ging mee’ Bij deze zin moest ik even op mijn hoofd krabbelen. Want haar zus is dan toch ook jouw zus, en kan dan niet jouw echtgenote zijn?

Er staan nog genoeg slordigheden in, derhalve raad ik je aan je eigen column hardop te lezen.

Nogmaals respect voor je verhaal. Hoe oud ze ook geworden zou zijn, het blijft altijd je (kleine) zusje!

    Nummer 22 · 8 september 2016 op 18:15

    Yfs, deze column was voor ik hulp kreeg van een mede columnist die redigeert. Mijn excuses.

    H is Hanneke, mijn schoonzus
    R is Rheden
    B is Ben, haar echtgenoot
    D IS Duiven
    M is Marianne dochter van Ben en Hanneke

    Ik noem mijn schoonzus ” mijn zusje” en zo is ze altijd voor mij in herinnering.

van Gellekom · 8 september 2016 op 17:56

Een prachtige gevoelige column. Ik moet erg slikken

Antonia · 8 september 2016 op 19:12

Liefdevol. Mooi. Pijnlijk. Verdrietig. Je tekst raakt me. Groeten, Antonia.

    Nummer 22 · 8 september 2016 op 21:09

    Antonia, ik ben stil. We nemen afscheid van onze dierbaren en dierbaren nemen afscheid van ons. Ik koester de mooiste en liefdevolle herinneringen aan mijn schoonzusje. Een herinnering: Het is een mooie dag en Hanneke besluit om met haar scootmobiel naar Duiven te rijden. Ze belt en haar woorden zeggen een ander niets, maar wij begrijpen dat. Ik kom thuis loop de oprit op en zie haar scootmobiel staan en in de achteruin zit ze aan de witte wijn ( haar lievelingsdrankje). Ze groet ” Ha zwager en lacht. Ik geef haar een knuffel en kus. De paar uurtjes en voordat het echt donker wordt gaat over het naderend zelf gekozen afscheidsmoment dat ze zelf bepaalt.
    En weg gaat ze door ons dorp, over de brug naar de pont en de steile weg omhoog zo naar huis. Dat ze wijntje teveel gedronken heeft, dat is onbelangrijk geworden.

Mien · 8 september 2016 op 19:45

Een ander schrijven van jou, Nummer 22. Ik begrijp de afkortingen wel. Mooi en intiem opgetekend. Een mooie ode aan jouw schoonzus. Veel te jong 53. Door jouw schrijven blijft ze in gemeenschappelijke herinnering.

Nummer 22 · 8 september 2016 op 21:11

Dank je Mien, Wij koesteren alles wie ze was, wilde zijn en de kracht die ze gaf aan ons en haar enige zus.

StreekSteek · 9 september 2016 op 10:40

Dit is heel wat anders dan die absurdistische flauwekul waarop je ons te pas en te onpas trakteert. Als gebeurtenissen dichtbij komen, zie je dat onmiddellijk vertaald in het schrijven en in de kwaliteit ervan, wat echter een doorlopend leerproces is voor ons allen. De observatie die de overhand heeft, wordt gelardeerd met persoonlijke noten. Let svp op spel- en stijlverbeterpuntjes om het nog beter te maken. Het is absurd wat we allemaal mee moeten maken!

Bruun · 9 september 2016 op 10:41

Een aangrijpend relaas, dat jammer genoeg her en der wat slordigheden bevat. Waar ik het zonder die schoonheidsfoutjes ademloos gelezen zou hebben, werd ik nu wat afgeleid af en toe. Maar dat doet niets af aan het gevoel dat je met verve in deze column hebt gelegd. Fijn om jou ook eens van een andere kant te lezen!

    Nummer 22 · 9 september 2016 op 20:07

    Bruun! Het absurdisme…ach.
    Dank voor jouw reactie

pally · 9 september 2016 op 12:10

Ondanks de vele slordigheidjes, een column die mij raakt door het authentieke gevoel dat er uit spreekt.

    Nummer 22 · 9 september 2016 op 20:09

    Pally, we kennen allemaal wel verhalen uit onze naaste omgeving. Ik mis mijn schonzusje op elk willekeurig moment van de dag!

Esther Suzanna · 9 september 2016 op 12:51

Puur. Mooi. Genoeg over slordigheden gezegd.

Liefdevol.

Nummer 22 · 9 september 2016 op 20:10

Dank ook jij Esther Suzanna

Geef een reactie