[i]‘Als de gehele mensheid met één uitzondering dezelfde mening had, terwijl die ene persoon een tegengestelde opvatting koesterde, dan zou de mensheid even weinig recht hebben om die ene persoon tot zwijgen te brengen als hij zou hebben om de mensheid het zwijgen op te leggen, als hij de macht had.’[/i] Dit citaat van de beroemde 19de eeuwse Engelse filosoof John Stuart Mill zou op iedere middelbare school behandeld moeten worden. (Filosofie zou een verplicht vak moeten zijn!) Zijn uitspraak is de kern van het begrip vrijheid. Hoe je de maatschappij ook inricht – kapitalistisch of socialistisch – de vrijheid van het individu mag daar niet aan onderworpen worden.
Hoe meer ik vroegere (Marx, Domela Nieuwenhuis) en hedendaagse socialistische denkers raadpleeg, en hoe meer ik de verrichtingen van regeringen, ook linkse, bezie, des te meer besef ik het belang van het citaat van Mill. Rechtse dictators zijn gewone misdadigers. Daar hoef ik weinig worden aan vuil te maken.

Juist omdat ik Fidel Castro en Hugo Chávez bewonder om hun revolutionaire daadkracht en hun moed, mag en wil ik niet zwijgen. Zij begaan een humane, politieke én historische blunder door de individuele vrijheid te onderwaarderen. Je kunt en mag mensen niet tot het goede dwingen, dat werkt trouwens averechts. Mensen zijn nu eenmaal individuen met eigen en soms eigenwijze opvattingen en voorkeuren en de ontkenning en onderdrukking daarvan veroorzaakt onnodig leed en dus verzet. Het is dus een enorme blunder, omdat je er uiteindelijk je aanhang en sympathie mee verspeelt. Historisch is het een onvergeeflijke fout, omdat je er het einde van je bewind én je ideologie mee verhaast en zo de vijanden van je droom in de kaart speelt. Juist uit solidariteit met hun revolutie dring ik aan op herstel van de persoonlijke vrijheid.

© Jan Bontje 2009

Categorieën: Maatschappij

7 reacties

arta · 28 mei 2009 op 15:58

Je boodschap is goed, daar ben ik het mee eens, individuele vrijheid is heel erg belangrijk. Zelf bekijk ik dat liever vanuit mezelf en niet uit een links, rechts of midden-hokje. (in hokjes voel ik me altijd in mijn vrijheid beperkt:-D)

LouisP · 28 mei 2009 op 16:57

Jan
ik begin me thuis te voelen in jouw schrijven.
Mooi, volharden in idealen.
Stel je voor, één persoon tegen de rest van de wereld! Met twee zou ik het durven.

groet,

Louis

Mien · 29 mei 2009 op 10:27

Iedereen zijn eigen vrijheid.
Mits men die eigen vrijheid aankan.

Mien

u-queen · 29 mei 2009 op 12:54

Het is inderdaad een alleszeggend citaat. De rest is kort maar krachtig geschreven en leest lekker makkelijk weg, zonder verdere poespas.

Inhoudelijk gezien ben ik het er volledig mee eens. Het is alleen zo jammer dat niet iedereen de vrijheid aankan. Juist degenen die die vrijheid zelf niet aankunnen zijn degenen die een ander in hun vrijheid willen beperken. Zouden zij misschien simpelweg jaloers zijn??

JanBontje · 1 juni 2009 op 12:57

“Het is inderdaad een alleszeggend citaat. De rest is kort maar krachtig geschreven en leest lekker makkelijk weg, zonder verdere poespas.

Inhoudelijk gezien ben ik het er volledig mee eens. Het is alleen zo jammer dat niet iedereen de vrijheid aankan. Juist degenen die die vrijheid zelf niet aankunnen zijn degenen die een ander in hun vrijheid willen beperken. Zouden zij misschien simpelweg jaloers zijn??”

Vrijheid is inderdaad een lastige, zware, wispelturige rugzak en niet iedereen kan er goed mee omgaan.

Jaloezie speelt zeker een rol: deze consumptiemaatschappij staat immers bol van het opzetten van mensen tegen elkaar? Je móét een betere, duurdere, grotere, mooiere, auto hebben, of huis, of tv, enz. enz. Jaloezie, afgunst, kan veranderen in haat en nijd en daar boetseren populisten dan weer hun ‘vrijheid’ mee, die in werkelijkheid onvrijheid inhoudt voor iedereen die het met hen oneens is.

JanBontje · 1 juni 2009 op 12:59

“Jan
ik begin me thuis te voelen in jouw schrijven.
Mooi, volharden in idealen.
Stel je voor, één persoon tegen de rest van de wereld! Met twee zou ik het durven.

groet,

Louis”

Don Quichot en Sancho! Yeah!!!!!
Want niet Don Quichot was gek, maar de wereld was doorgedraaid!

Aanrader: http://www.donquichot.eu

JanBontje · 1 juni 2009 op 23:06

“Je boodschap is goed, daar ben ik het mee eens, individuele vrijheid is heel erg belangrijk. Zelf bekijk ik dat liever vanuit mezelf en niet uit een links, rechts of midden-hokje. (in hokjes voel ik me altijd in mijn vrijheid beperkt)”

Ik ook. Ik bedoel dan ook geen hokjes, maar denk meer in termen van stromen: alles stroomt (Herakleitos). Een brede aanzwellende stroom van ideeën kan de wereld veranderen. Langzaam , maar zeker.

Geef een antwoord