SH! – Stilleven in Parijs – 2/2

Ook aspirant schilders weten dat hout en in het bijzonder persplaat een grote, zuigende eigenschap heeft. Voorbehandelen met bijvoorbeeld Gresso is dan ook onontbeerlijk om uiteindelijk geen vermogen kwijt te zijn aan verf. Zo niet mijn grootmeesteres in de dop. Zij achtte zich gereed voor de klus met een plank onbehandeld persplaat. Alleen nog een onderwerp en haar meesterwerk kon niet meer mislukken. Ze liep naar de slaapkamer en pakte daar de oude, rood met bruin gestreepte, schoenendoos vol met foto’s vanonder uit de garderobekast. Als een kind zo blij nam ze de doos mee naar de van eetkamer omgedoopte hobbyruimte. Het kostte haar al met al ruim een uur om uit de vele vergeelde plaatjes een nog enigszins kleurechte foto weg te grissen.

Na nog eens een stief kwartier alles om zich heen geïnstalleerd te hebben, bestudeerde ze de uiteindelijk uitverkoren foto nauwgezet. Deze vertoonde het vooraanzicht van een cinema in Parijs. Links en rechts van de bioscoop stonden drie grote bomen met daarvoor twee geparkeerde vrachtwagens. Verder liepen voor de immens grote voorgevel van de bioscoop een aantal minimensjes. Die dwergjes hadden, gelijk aan hun verhouding tot de grootte van de foto, stipjes als hoofdjes. Als door een lampje bevangen had mijn schilderesje bepaald het schilderen te beginnen bij de hoofdjes van deze dwergen. Een vleeskleur was derhalve vereist.

Om dat te bereiken kneep ze een toef rood, een lik wit en een beetje bruin op het palet. Het oogde allemaal zeer professioneel en zoals het een echt schilder betaamd, nam ze na iedere actie een slok sherry om vervolgens weer het palet schuin voor zich ter hand te nemen. Zelfs het mengen ging met gelijke flair.
Tijdens het mengen van de verf voorzag ik een aankomend probleem dat mijn ‘Ans’ over het hoofd zag. Met grote voorzicht pakte ze een maagdelijke kwast. Het was de kleinste van het kwastendozijn, de nummer 1. Ze doopte het puntje voorzichtig in het gecreëerde verfbergje en zette de haarnaald vervolgens op de persplaat. Het effect van haar eerste kwaststreek was nihil. Ietwat verbaasd herhaalde ze deze actie, doch ook tevergeefs. De gemengde verf bleek exact dezelfde kleur te hebben als de kleur van de persplaat en daarmee eenmaal aangebracht, onzichtbaar.

Gefrustreerd door het resultaat brak ze de kwast halverwege het steeltje met haar duimtop in tweeën. Ze liep naar het woonkamergedeelte, nam plaats op de bank en stak een sigaret op. De sfeer was bepaald. Haar voorgenomen carrièreswitch van kort daarvoor bleek met kerstreces. ‘Ik haat het!’ Schreeuwde ze.
Nu was het, voor de verdere sfeerbepaling, zaak om niet op haar beginnersfout terug te komen. En dat terwijl ik haar eigenlijk wel van de eerste teleurstelling wilde afleiden door haar aan te moedigen voor een volgende poging.

Maar mijn parel was vooral zelfredzaam en stond niet open voor hulp. Ze wenste, in alle autonoomheid, haar deceptie uit te gaan leven in het optuigen van de kerstboom. Liever had ik gezien dat ze haar schilderswoede weer oppakte, want de staat van haar humeur lag duidelijk niet op één lijn met de fragiliteit van de kerstballen.

Als eerste moest de doos van een per postorder bestelde kunstboom haar teleurstelling compenseren. Wild scheurde ze de doos tot grote vlokken karton achter zich. Met een poging om haar tot rust te manen, lukte het mij niet om het lot van de doos te redden.
‘Het gaat wel lekker snel zo, lief’, zei ik haar vanaf de bank. Doch tevergeefs. Ze liet zich haar kwaadheid niet zomaar afnemen. Met alle kracht die ze in zich had trok ze de boomdelen uit de verpakking. Het middendeel duwde ze als eerste op de bovenkant en de onderkant pompte ze zo hard als mogelijk onderin diezelfde bovenkant. ‘Hier en hier, godverdomme!’ Schreeuwde ze bij het agressief in elkaar steken van de boomdelen. Hierna trok ze de asymmetrische boom overeind, waarna ze de onderkant, met één beweging, hard in het meegeleverde draaganker joeg. Het verschil tussen op- en aftuigen van de kerstboom vervaagde bij iedere beweging die ze maakte.

Al scheldend liep ze terug naar de keuken om troost te zoeken in haar glas sherry. De topzware boom helde, na het loslaten, vervaarlijk naar de raamkant toe. De schroef die voor stabiliteit had moeten zorgen, had Debby genegeerd. Nog voordat ik bij het groene gevaarte kon geraken, gleed hij via het raam op de bijzettafel met het porselein en trok daarbij onderweg de valletjes mee.

‘Wel god-ver-domme,’ gilde Debby nogmaals. En zonder dat ze de veroorzaakte ravage een blik waardig gunde, liep ze vanuit de keuken door de woonkamer heen. Rechtstreeks naar één van de dozen met kerstversiering. Zo furieus had ik haar nog niet gezien. In een blinde waas stapte ze met twee voeten in de opengevouwen doos, waarna ze begon te stampen. Zo vertrapte ze vol overgave onze verse kerstballen, inclusief het kerststalletje met daarin kindeke Jezus, tot grit.

Om de tweede doos te behoeden voor eenzelfde lot, pakte ik haar stampende lichaam met beide armen beet. ‘Het is goed. Het is goed zo’, fluisterde ik haar toe. En met de opmerking; ‘Zullen we het hier maar bij laten?’, kwam ze tot inkeer. Hijgend trapte ze nog een paar keer na in het ontstane gruis, alvorens ze langzaam uit de doos stapte. Enige tijd stonden we als aan de grond genageld in elkaars armen. Niet lang daarna barstte ze in snikken uit. Op dat moment wist ik nog niet waarom.