Een belangrijk onderwerp in de verkiezingscampagne is het onderwijs. Nagenoeg alle politieke partijen zijn het erover eens dat het daarmee in Nederland niet best gesteld is. Tjongejonge, Hallo! Wakker worden!! Wat iedereen al jaren weet, is nu dus ook in Den Haag aan het doorsijpelen. En wat is de oplossing voor het probleem van de excellenties in spé? Natuurlijk…… méér geld. Ja, hoor! Wedden dat er over vier jaar niks verbeterd is? Iedereen die een beetje heeft opgelet op school ziet dat het onderwijs al meer dan vijftien jaar niks meer voorstelt. Dat krijg je ervan als je de Eerste Fase overslaat. De voorbeelden van bedroevend slecht Nederlands zie je dagelijks aan je voorbij schuiven. In kranten, op tv en radio en waar niet al meer. Overal zie en hoor je, met name jongeren onder de vijfendertig, de meest vreselijk dingen zeggen of schrijven. Dat mag je ze niet kwalijk nemen want de onderwijzer mag tegenwoordig dan wel docent heten, daarmee kan hij nog niet foutloos schrijven en rekenen. En dan kun je hem of haar wel meer gaan betalen, maar daar wordt het niet beter van.
Het zal beroepsdeformatie zijn maar ik heb een Top Tien van ergernissen over fouten die in Nederland onderhand usance zijn. Voordat u verder leest: u bent gewaarschuwd dat u vanaf vandaag dingen zullen opvallen, waar u tot nu toe nooit aandacht aan geschonken hebt.

Op nummer 1 staan de vreselijk stopwoordjes en dooddoeners die Jan en Alleman te pas en -voornamelijk – te onpas- gebruiken:
o Absoluut
o Ik dacht het niet
o Dat wil jij niet weten
o Ik/we ga(an) ervoor
o Dat schiet niet op
o Echt wel
o Daar is niks mis mee

2. Niemand heeft het tegenwoordig druk maar iedereen lijdt blijkbaar aan ADHD. Ik ben druk, hij is druk en wij zijn druk.

3. Onze generatie (opleiding afgerond vóór 1980) is wel eens geïrriteerd over iets. Of men ergert zich ergens aan. Die jonge gastjes van tegenwoordig irriteren zich aan iets. En daar erger ik me aan en dat irriteert mij!

4. Eigenlijk hoort deze ook bij nummer 1 maar vanwege veelvuldig gebruik bij profvoetballers, politici en andere ongeschoolden, verdient deze kretologie een eigen plaatsje: het gebruik van de kreet ‘wat dat betreft’. Dat wordt werkelijk altijd gebruikt waar het helemaal nergens op slaat. Van dezelfde categorie zijn de termen ‘nogmaals’, ‘zo als ik daarnet al zei’ en ‘wat ik zo-even al aangaf’. Degenen die die woorden bezigen doen dat bij voorkeur wanneer ze dat wat ze willen duidelijk maken nog helemaal niet gezegd hebben!

5. Voetballers (Waarom moeten die toch altijd voor de camera komen? Ze hebben gewoonlijk niks zinnigs te zeggen. En dat is trouwens geen wonder bij die infantiele vragen die ze voorgelegd krijgen.) hebben patent op het verkeerde gebruik van het woordje ‘hun’. Dat gebruiken ze nagenoeg altijd waar ‘zij’ het enige juiste woord is. “Als hun over links komme, kenne wij mooi door het midden en dan heppie so een kool”). De meesten zijn wel consequent en hebben het daarom ook over ‘hem’ waar het ‘hij’ moet zijn. “Dat deed ik niet. Dat deed hem.”

6. Bijna altijd worden de woorden ’te veel’ aan elkaar geschreven. Dat bewijst afdoende dat die mensen teweinig onderwijs hebben genoten…! Alleen als het om een zelfstandig naamwoord gaat is te veel teveel. Dat wat de Fransen een surplus noemen heet bij ons een teveel.

7. Het gebruik van Engelse woorden waar heel goede Nederlandse woorden voor zijn. Vooral in de in ICT-sector (de automatisering dus!) is dat schering en inslag. Daar werken ze met passwords, moet je inloggen, up- en downloaden en zo zijn in die sector veel andere symptomen van de Engelse Ziekte waar te nemen. Je kunt je toch gewoon eerst aanmelden met je wachtwoord en dan bestanden versturen of ophalen? Maar ja, dan moet je natuurlijk wel Engels èn Nederlands kunnen om dat te vertalen en als je bij Microsoft Nederland werkt is dat natuurlijk te veel ( niet TEVEEL) gevraagd. In Windows kom je dus staaltjes tegen van onbeholpen vertalingen, waar een brugklasser (anno 1975 of daarvóór)) zich voor zou schamen. Een preview in een fotobewerkingsprogramma wordt ijskoud ‘vooraanzicht’. (Nee, ik weet het. Je mag van Bill Gates niet verwachten dat hij professionele vertalers aan het werk kan zetten, voor het luttele bedrag dat hij voor zijn programmaatjes vraagt.)
In tv-spots (die in het jargon commercials heten!) zijn ze er ook erg goed in. `Stop maar in je pocket’. Een door en door Nederlands bedrijf als Philips verkoopt geen scheerapparaten maar brengt ‘shavers’op de markt.

8. Het zou me niet verbazen als het al in de Dikke Van Dale (DVD?) opgenomen is: onterecht. Dat is dan niet terecht, want fout. Geen mens vindt nog dat iets ten onrechte is.

9. Het lijkt onderhand een modewoord, maar het is het in principe niet. Wel zal het in het Cruijffiaans woordenboek staan. In principe is er absoluut niks mis mee als het niet onterecht wordt gebruikt, maar in 99 van de 100 gevallen kan het gewoon achterwege blijven. “In principe heb ik wel dorst, ja.”

10. Bijna iedereen van de nieuwe generatie vindt dat hij/zij de leukste (thuis) is. Als bedoeld wordt dat hij/zij de enige is, wordt steevast gezegd: “Ik ben de enigste”. En dat is fout, want dat ben ik!

Categorieën: Diversen

7 reacties

Mosje · 22 juni 2006 op 17:17

Beste Pietje,
Een correct taalgebruik dient dynamisch wezenlijk vermaatschappelijkt te worden.
Als ik jou zo lees denk ik dat de conclusie is gerechtvaardigd dat dit onafhankelijk functioneel principe verder geëlaboreerd moet worden met beschouwingen ten aanzien van de heersende grondgedachte aangaande grammatica en spelling.
Denk je ook niet?

😛

Bakema_NL · 22 juni 2006 op 17:31

Er bestaat geen taal die “af” is, er komen altijd weer woorden bij. En schrijfwijzes, of is het schrijfwijzen :-), veranderen ook nogal eens.
Je hoeft nu ook niet meer aan te komen met de heerschende opvatting der Nederlandsche taal, dan word je uitgelachen, is niet meer van deze tijd. Grootmoedertje heeft het evenwel zo geleerd en keek met lede ogen toe hoe de jeugd dat weer anders te leren kreeg en/of gewoon deed.
Wat dat betreft herhaalt de geschiedenis zich en wie weet worden die verkeerd geschreven dingen wel eens gewoon erkende taal, als maar genoeg mensen zo spreken zou ik er niet raar van opkijken. De Engelse woorden zijn prima vaak, gewoon veel beter ook. Misschien moet dat hele Nederlands gewoon overboord, de hele wereld aan het Engels, simpele taal en klinkt veel beter, in ieder geval beter dan dat boerenlullen-Nederlands wat gewoon niet klinkt eigenlijk.

Prlwytskovsky · 22 juni 2006 op 19:25

Bakema, wat laat je je toch weer gaan. Nederlands is een mooie taal. De personen die te besodemieterd zijn om de taal goed uit te spreken zijn de verkrachters van dit Nederlands waarna het niet om aan te horen is. Van mij mag jij naar Engeland hoor maar ik blijf hier, al was het maar uit historisch besef. 😛

Mup · 23 juni 2006 op 04:08

Bij de dooddoeners mis ik nog:
– gaat nergens over

Dat is niet persoonlijk bedoeld, slaat ook niet op de column, alhoewel ik hem ‘zwaar’ vind,

groet Mup.

Bakema_NL · 23 juni 2006 op 11:14

Weet je waar ik moeite mee heb……Prlweyyucheucheuche……..het uitspreken van je online naam. 😉

Maar nee, ik vind Nederlands geen mooie taal. Op de een of andere manier klinkt Engels gewoon beter. Misschien komt dat toch door de series en films die er met de paplepel ingegoten worden, maar het Hollandse product was toch ook flink vertegenwoordigd toen ik opgroeide.
Je hebt gelijk wat betreft het normaal spreken van de taal, ik ben het wat dat betreft wel met je eens natuurlijk, het is tenenkrommend wat je vaak hoort tegenwoordig. Maar is het te stoppen? Is het echt anders dan “vroeger”?

Chantal · 23 juni 2006 op 13:45

Absoluut, taal verandert, maar daar is niks mis mee. Moet het dan allemaal hetzelfde blijven? Ik dacht het niet. Dat schiet niet op. Maar ik vind dit een “chille” column, echt wel. Dat wil je niet weten. Kortom: ik ga ervoor! 😀 Moet gaan nu, ben zooo druk, wat dat betreft…

Maar wat ik zo even al aangaf: in principe een relaxte column. Echt teveel/te veel van genoten. Stop die maar in je pocket!

Whatever….

Ma3anne · 23 juni 2006 op 14:15

Grappig, drie columns onder elkaar met ’taal’ als thema.

Ik begrijp je Punt (taalidioot, -purist en -zeikerd als ik ben ;-)). Mooi stukje derhalve.

Ik las elders bij de reacties, dat het tegenwoordig slechter gesteld zou zijn met de gesproken Nederlandse taal dan vroeger. Ben ik het niet mee eens. Vroeger werd er in mijn omgeving voornamelijk dialect gesproken. Mijn ouders spraken beiden een heel verschillend dialect ook nog, een Gelders en een Brabants en mij werd verboden ‘plat’ te praten, want ik maakte er een zootje van. Ik moest ABN praten. Vond ik raar, want waarom zouden die dialecten minder zijn dan de ‘kunstmatige’ nationale taal?

Gelukkig hadden we net televisie (midden jaren 50) en had ik in elk geval een referentiekader hoe dat ANB dan wel mocht klinken.
En als ik de tv dan probeerde na te praten, reageerde mijn omgeving weer dat ik zo ‘stads’ praatte en gewoon moest doen. Ga er maar aanstaan als kind.:-o

De laatste twintig jaar is het dialect zo goed als uit de omgeving verdwenen en spreekt iedereen een soortement gemeenschappelijk Nederlands en dat is toch een hele evolutie. Veel kinderen hebben niet eens meer een streekgebonden accent. Eerder een mondiaal accent met Engelse en multi-culturele invloeden.

Geschreven taal is een ander verhaal en kent meer afspraken en regels. Jammer dat je daar geen onderscheid in hebt gemaakt in je betoog.

Geef een antwoord

Avatar plaatshouder