[i]‘Op 4 mei herdenken we onze oorlogsslachtoffers, op 5 mei vieren we onze vrijheid. Twee dagen waarop we samen herdenken en vieren . Dagen dat we stilstaan dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Vrijheid maak je met elkaar’ [/i] Als ze dit Postbus 51-spotje hoort, dan biggelen de tranen over haar wangen. Dan denkt ze aan haar Jan die de oorlog op alle fronten heeft bevochten. Hij was een zogenaamde Indiëganger en dat zegt, volgens haar, genoeg. Het staat op haar netvlies gebrand hoe ze hem destijds uitzwaaide. Een knappe blonde vent in een uniform die grapjes maakte met zijn dienstkameraden. Mannen van stavast die elkaar vol bravoure op de schouders sloegen en bulderden dat ze de hele wereld aankonden. Maar zij alleen zag de angst in zijn ogen. Ze omhelsden elkaar alsof hij nooit meer zou terugkeren en haar gevoel vertelde dat ze voorgoed afscheid namen van hun onbezorgdheid. Jan schreef in brieven en op kaarten dat het goed met hem ging maar dat het met enkele kameraden slechter was afgelopen en zij bad om zijn behouden thuiskomst.

Toen Jan weer een voet op Nederlandse bodem zette, omarmde ze een man die leek te zijn gekrompen. De pretlichtjes in zijn ogen waren gedoofd en zijn rug was gebogen alsof hij een zware last meetorste. Zelfs de kuiltjes in zijn wangen leken volgestort met leed. Haar vrolijke vent was veranderd in een ernstige stille vroegoude man die slecht sliep en nachtenlang in het niets staarde. Als hij wel sliep dan stootte hij angstkreten uit en soms ving ze een paar onsamenhangende zinnen op. Tijdens vijftig jaar huwelijk waren ze maatjes die alles met elkaar bespraken maar zijn tijd in Nederlands- Indië wilde hij niet met haar delen. Alleen als er dienstkameraden op bezoek waren, kwam hij los. Dan trokken ze zich terug in de achterkamer, deelden herinneringen en vertelden stoere soldatenverhalen. Dat iemand worstelde met nachtmerries over afgrijselijk en angstige ervaringen en met schuldgevoelens dat hij nog leefden en enkele van zijn kameraden niet meer, werd niet uitgesproken.

Naarmate zijn leeftijd vorderde, werd zijn trauma groter. Ze heeft gesmeekt om hulp te zoeken maar dat heeft hij woedend geweigerd. Toen hij uit dienst kwam, was er geen hulp, en nu hoefde het niet meer, somberde hij. Op zijn zeventigste is hij overleden. Moe van het leven en moe van het strijden. De laatste woorden waren niet voor haar maar voor zijn gesneuvelde kameraden. Alsof ze hem vanuit een vreedzame wereld de hand reikte. Uiteindelijk is hij met een glimlach om zijn lippen gestorven. Precies op 5 mei kwam de dood hem bevrijden.

Categorieën: Actualiteiten

Li

Liever gek dan 'grijs'. (O)mama Li doet maar wat. Schrijft voor een scholengroep, een ouderenblad en voor schrijfgroep Undercover. Is na 10 jaar weggereorganiseerd bij het Alphens Nieuwsblad. Werkte 30 uur per week als bovenschoolse coördinator TSO bij SCOPE Scholengroep. Sindskort gepensioneerd.

12 reacties

Ma3anne · 5 mei 2006 op 08:08

Oprecht en mooi.

Mug · 5 mei 2006 op 10:33

Erg mooi! Je hoort inderdaad vaak van dit soort verhalen. Brengt me even in de stemming voor vandaag!

DriekOplopers · 5 mei 2006 op 11:44

Het is prachtig hoe je de persoonlijke tragedie achter het ‘nieuws’ weet te verwoorden. Heel knap gedaan.

Het zet ons aan tot nadenken!

Hulde, Li!

Driek

Chantal · 5 mei 2006 op 13:22

Heel mooi en eerlijk. Complimenten!

KawaSutra · 5 mei 2006 op 13:57

Mooi geschreven.
Een verhaal vam alle tijden en alle oorlogen. Zullen we ooit van oorlog in de wereld zijn bevrijd?

KingArthur · 5 mei 2006 op 14:00

En nu biggelen de tranen bijna over mijn wangen. Mooi.

WritersBlocq · 5 mei 2006 op 18:42

[quote]Zelfs de kuiltjes in zijn wangen leken volgestort met leed.[/quote]
Ik ken ook ‘zo’n Jan’. Buiten is rond de twintig graden in de plus, de vlaggen hangen weer hoog in hun vaandels te wapperen.
Binnen in mij is het rond de 20 graden onder nul, jouw woorden raken mijn huid alsof het ijsblokjes zijn.
Een column van een schrijnend maar zeer hoog kaliber, een klasse-mix van lief en leed die maar tot op zekere hoogte gedeeld kon worden. Ik ben stil, en niet zomaar 2 minuten.
Liefs, Pauline.

Prlwytskovsky · 5 mei 2006 op 18:44

Lieve Li, je doet mij terugdenken aan mijn oompje die op miraculeuze wijze is ontsnapt uit “Indië” en via sluipwegen is teruggekeerd naar Nederland alwaar hij als dank de bak in moest wegens desertie. Maar hij heeft het overleeft en maakte zijn werk hier af tot 1989.
Een knuffel voor deze keer.

Mosje · 5 mei 2006 op 18:51

5 mei ben ik altijd vrij. Als mijn baas me die vrijheid niet geeft, dan neem ik het. En dan reis ik door het land, zoals vandaag ook.
Heerlijk gevoel, en ik ben iedereen dankbaar die die vrijheid heeft bevochten.

wendy77 · 5 mei 2006 op 20:02

Mooi Li, geen andere woorden voor

Nana · 7 mei 2006 op 15:07

Beste Li, het is een warme dag en binnen smelt ik bijna weg. Maar je column geeft mij kippenvel!

Mup · 7 mei 2006 op 16:35

Indrukwekkend mooi beschreven Li,

Groet Mup.

Geef een antwoord

Avatar plaatshouder