Dood door schuld, euthanasie, palliatieve sedatie. Angst voor de dood botst met het verlangen om pijnloos en waardig te sterven. Aan regels gebonden omdat we waarde aan het leven hechten, terwijl de doodswens vaak komt omdat het leven elke waarde verloren heeft. Leven is een recht, maar sterven is in veel gevallen een gunst geworden.
Ik heb een deal gesloten. Een pact, bezegeld met mijn handtekening onder een contract, zonder kleine lettertjes. Ja, ook ik ben bang voor de dood, maar mijn angst is nu eenmaal groter voor het verdriet dat mijn naasten zullen hebben, als ik in een fase kom waarin mijn leven uitzichtloos is geworden. Ik wil ze het verdriet besparen en samen oud worden, maar weet dat dat waarschijnlijk niet meer haalbaar is. Ik heb een deal gesloten met de dood, maar besef hoe hoog de drempel naar mijn wens voor velen is.
In de afgelopen maanden ben ik heen en weer geslingerd tussen hoop en vrees. Hoop heeft nog steeds de overhand, maar de vrees is daar nog steeds en nu is daar een nieuwe angst bijgekomen. Want de maatschappelijke discussie over euthanasie laait op en daarmee is er voor mij weer een stukje zekerheid verloren gegaan. Wat is mijn verklaring nog waard, als degenen die mijn laatste wens uitvoeren er gevolgen van zullen ondervinden?
Ik wil nog jaren leven en doe er alles aan om dat te realiseren, maar wilde een stukje zekerheid inbouwen voor het moment dat mijn strijd verloren is. Geen lange lijdensweg, maar euthanasie, vastgelegd in een document dat nu slechts een waardeloos papiertje lijkt te worden. Het was de bedoeling dat dit papiertje de drempel zou verlagen. Het was de bedoeling dat dit papiertje onder een dikke laag stof tussen mijn administratie zou komen te liggen. De procedure afgerond, het contract getekend en alle praktische zaken vooraf geregeld. Naast de zekerheid van leven, heb ik nu ineens ook de zekerheid van dood verloren en ik moet mijn verklaring opnieuw bespreken.
Spelen wij voor God als we iemand laten sterven of doen we dat juist door het leven onnodig te verlengen? Verleen ik mijn nabestaanden een gunst door mijn lijdensweg te verkorten of bezorg ik ze hiermee juist meer problemen, naast het onvermijdelijke verdriet? Als alle hoop verloren is, moet ik me dan vastklampen aan de hoop dat het vanzelf snel afloopt of mag ik vragen om een waardige afsluiting? Als het leven een recht is, waarom blijft de dood dan slechts een wens voor diegenen die het leven niet meer kunnen omarmen? Als leven een recht is, waarom mag ik het recht niet in eigen handen nemen en krijg ik niet het recht op een dood die past bij mijn manier van leven?
Op dit moment is de drempel nog hoog, maar er komt een dag dat ik hem zal moeten nemen. Ik kan alleen maar hopen dat de discussie dan gevoerd is en de drempelvrees verdwenen. Dan kan ik me tenminste vasthouden aan dat stukje zekerheid en sterven zonder angst.

13 reacties
Libelle · 28 oktober 2013 op 08:32
Goed en transparant geschreven. Ik ben het er helemaal mee eens. Zeker nadat ik mijn vriend heb bezocht, die in de laatste fase van zijn ziekte, in zijn eigen uitwerpselen, angstig zit te wachten tot het leven stopt.
Mien · 28 oktober 2013 op 10:51
Knappe column Fem. Ik bewonder telkens weer je openheid en lef om woorden te geven aan jouw struggles. Mag wat mij betreft best langer dan een maand op de voorpagina staan. 😉
Ik blijf je veel kracht en moed toewensen.
SIMBA · 29 oktober 2013 op 08:49
Ik vind het erg dat waardig sterven niet hoger op het prioriteitenlijstje van “de mens” staat. Al die bemoeienissen, iedereen die er íets van denkt……. dat VN zich hier druk over maakt !
Mooi geschreven Fem!
pally · 1 november 2013 op 11:09
Weer een moedige column, Fem! Je levens-en stervensvragen met ons durven delen. Ik hoop dat waardig sterven door ingrijpen binnenkort goed wordt geregeld. Het is al moeilijk genoeg, zo’n beslissing, maar geeft ook rust.
Ik wens je toe dat het nog lang duurt voordat het aan de orde is. Goed geschreven,
liefs, pally
Meralixe · 1 november 2013 op 11:29
Euthanasie, palliatieve sedatie.. Wat een moeilijke woorden op deze eerste november.
Gevoelens delen is mooi en vraagt soms om de nodige kracht en moed. Reageren op dergelijke materie, laat staan, vingerwijzende kritiek geven kan en durf ik niet. Het is een te persoonsgebonden onderwerp geschreven van uit een voor mij nagenoeg vreemde leefwereld. :-/
Mien · 1 november 2013 op 11:49
[quote]vreemde leefwereld[/quote]
Dan ben je toch echt wel wereldvreemd Meralixe. 🙁
Ferrara · 1 november 2013 op 12:19
Fem, ik heb al die jaren al diep respect voor je. Dapper wijf!
Yfs · 1 november 2013 op 16:32
‘Naast de zekerheid van leven, heb ik nu ineens ook de zekerheid van dood verloren’
‘Spelen wij voor God als we iemand laten sterven of doen we dat juist door het leven onnodig te verlengen? ‘
Dat wijn twee ijzersterke zinnen Fem, die eigenlijk alleen maar benadrukken dat het leven een recht is en geen plicht.
Hele sterke column! :yes:
Nachtzuster · 1 november 2013 op 18:51
Heel mooi en krachtig. Zwaar VEC waardig. Jij komt wel, vrouw! Je gaat nog heel lang mee, hoor je! :-* :yes:
Fem · 2 november 2013 op 08:38
Dank, dank!
Als ik te kwetsbaar zou zijn om de discussie aan te gaan, zou ik deze angst voor mezelf houden. De maatschappelijke discussie maakt me bang en iedereen heeft een mening. Ik wil slechts de ‘mening’ geven van iemand (in dit geval mezelf dus) die het risico loopt de dupe te worden van de discussie…
Fem
Sagita · 2 november 2013 op 11:44
Mooie toepasselijke titel Fem. Boeiend onderwerp. Complexe materie wat natuurlijk niet jou alleen, maar ons allemaal betreft. Eenmaal geboren is de dood een zekerheid die ons allemaal staat te wachten.
Ik vind dat ene zinnetje: ‘ Naast de zekerheid van leven, heb ik nu ineens ook de zekerheid van dood verloren (…)’ een fout van je pen.
Wat ik ook mis in deze column is het feit dat we zelfbeschikkingsrecht hebben om zelf het leven te beëindigen. Het probleem waar het om gaat is dat het je moeilijk wordt gemaakt om als het zover is aan de geschikte middelen te komen en om hulp bij zelfdoding te krijgen. Door hulp te vragen betrek je andere mensen in het proces en daar ligt het probleem. Helpen bij zelfdoding is zorgvuldig omschreven en moet aan bepaalde voorwaarden voldoen. Dat is goed, want we moeten natuurlijk niet de toestand krijgen dat je iemand naar de andere wereld helpt onder het mom van hulp bij zelfdoding, terwijl er andere motieven aan ten grondslag liggen.
Mensen die vooral lichamelijk ziek zijn en ondragelijk lijden worden momenteel heel goed geholpen om te sterven als ze daaraan zelf toe zijn. Minder goed gaat het met vooral mensen die aan de een of andere vorm van dementie gaan lijden. Hun jaren geleden opgemaakte wens om hulp bij zelfdoding wordt niet uitgevoerd ondanks dat ze aangegeven hebben, niet verder te willen leven in de toestand waar in ze nu verkeren.
Ook mensen met een voltooid leven hebben het nog niet gemakkelijk, maar de tijd kentert. Onlangs heeft een negentig jarige vrouw , een vriendin van mij, op haar verzoek euthanasie gekregen. Ze was nog heel helder maar had het hier gezien. Wilde weer bij haar man zijn die ruim een jaar eerder was overleden.
Meest dramatisch blijft toch de groep van psychisch zieke mensen die niet meer verder willen leven en zich uit wanhoop voor treinen of van hoge gebouwen storten.
Maar goed zoals ik al aan het begin van deze reactie zegt: het is allemaal zeer complex en er zal zorgvuldig gehandeld moeten worden.
Hoe het straks met mij zal gaan weet ik ook nog niet. Het beste is als je het zonder hulp van andere kan voltooien, maar ja ….
Fem bedankt voor je mooie column en veel sterkte voor straks als het zover is.
groet Sa!
Fem · 4 november 2013 op 07:03
Bedankt voor je feedback Sagita! Je pikt er precies de zin uit, die ik zelf ook in twijfel trok…
Wat betreft onze euthanasiewet, blijkt deze in de praktijk toch nog wel vaak voor onduidelijkheden te zorgen. Ik begrijp dat het voor de uitvoerende arts een belasting is, maar heb ook al een paar keer meegemaakt dat een wens nauwelijks uitvoerbaar bleek. Ondanks dat de wens duidelijk was omschreven en uitgebreid besproken, werd een leven onnodig lang verlengd, omdat de eigen huisarts geen dienst had of omdat de scan-arts niet snel beschikbaar was….
Wanneer je een huisarts hebt met morele bezwaren, moet je soms echt strijden voor je wens, terwijl je juist dat strijden zo moe bent.
Het zal wel altijd een discussie blijven en vooral voor de mensen met psychische problemen. Dat is ook niet verkeerd, maar de discussie gaat wel over de hoofden van diegenen die bang zijn om onnodig lang in onzekerheid te blijven…
Fem
Sagita · 4 november 2013 op 11:11
Ja Fem hoe te handelen rond het einde van het leven vooral door artsen is nog steeds een moeilijke zaak. Artsen zweren ook bij de aanvang van hun professie dat ze alles zullen doen om een patiënt in leven te houden. Misschien was dat heel belangrijk in de tijd van Hypocrates om bepaalde redenen.
Persoonlijk ben ik voorstander om dit stuk zorg bij artsen weg te halen. Zoals je vroedvrouwen hebt er meer teams en klinieken komen die mensen en hun naasten helpen om waardig afscheid te mogen nemen.
Er is dacht ik al één kliniek en dus een begin, maar het zal nog wel een poosje duren voor dat het voor iedereen goed geregeld is. Dus ja, ben je nu ziek en weet je dat je niet meer te genezen bent wat je op zich al kwetsbaar maakt , dan is het zwaar als je hierover geen duidelijkheid kan krijgen.
Fem probeer er toch maar op de vertrouwen dat het goed komt. Komt tijd komt raad! Ik hoop ook dat je nog heel veel en lang kan genieten van het leven nu en van die prachtige kinderen van je!
lieve groet
Sa