De laatste tijd kom je regelmatig ophefmakende berichten tegen in de kranten. Zij hebben bijna alle dezelfde structuur. Een regering van een welvarend westers land, of het bestuur van een grote multinational, vaardigt een nieuwe maatregel uit. In die maatregel wordt een kleinigheid die op het eerste gezicht totaal onbelangrijk lijkt, plots van hogerhand verboden. Het gaat dan om idiote dingen als rookpauzes tijdens het werk, snoep aan supermarktkassa’s of een happy hour in cafés. Zulke artikels trekken de aandacht. Wie wil er immers niet weten waarom MacDonalds van de ene dag op de andere het dragen van witte sokken verbiedt aan zijn miljoenen werknemers wereldwijd?

Onder de provocerende krantenkop staat dan de verdere duiding van de maatregel, net iets kleiner gedrukt dan de titel: “Experts beramen het verlies dat voortvloeit uit het dragen van witte sokken op de werkvloer op 340 miljard dollar per jaar.” Dat is voorlopig nog fantasie, maar de echte maatregelen liegen er ook niet om. Emailen op het werk mag in vele bedrijven niet meer, rookpauzes tijdens het werk worden afgeschaft en de Britse regeering heeft het houden van een happy hour in pubs verboden. De redenering daarachter verloopt steeds volgens dezelfde, perverse logica. Men berekent hoeveel een kleine menselijke bezigheid in totaal kost voor het hele bedrijf, voor het hele land of zelfs voor een landengroep als Europa.

Zo komt men erop uit dat een sigarettenpauze, in essentie vijf minuutjes waarin iemand even niet werkt, gigantisch duur is. Immers, vijf minuten kun je ook schrijven als een stukje uurloon, laat ons voor het gemak zeggen 1 euro. Die euro moet vermenigvuldigd worden met het totale aantal arbeiders die roken. Dan doe je dat maal drie, want je gaat uit van drie rookpauzes. Dat bedrag extrapoleer je naar de situatie voor een heel land, dus vermenigvuldigd met alle bedrijven en werknemers van dat land. Vervolgens doe je nog eens maal 365 want je wil een cijfer voor een heel jaar – of, wat nog belangrijker is: je wil een groot bedrag want dat rechtvaardigt je maatregel. Het spreekt voor zich dat men op die manier snel aan astronomische getallen komt. Meestal zit men zo rond het half miljard, voor grotere gebieden als de EU of de VS is een aantal honderden miljarden niet uitgesloten.

Het eerste oneerlijke aan die logica is dat men dat geforceerd hoge bedrag niet plaatst naast de productiviteit, volgens dezelfde schaal berekend. Dus alle uren waarin de mensen wèl werken, vermenigvuldigd met het totaal aantal werknemers in een land, vermenigvuldigd met 365. Moest men dat wel doen, dan viel onmiddellijk op dat een sigaretje tussendoor even futiel blijft als het oorsronkelijk was: slechts een belachelijk klein percentage van de totale werktijd.

Maar veel erger nog is het pure feit dat men dingen die mensen voor het plezier doen, voor de ontspanning, gaat afrekenen tegenover het economisch prijskaartje. Voor zover ik dacht, werken we nog steeds om te leven en niet andersom. Een gezellige babbel met een collega? Kost de staat jaarlijks 70 miljoen euro! Kort een mailtje van een vriendin beantwoorden? 46 miljoen euro! Laat op de avond naar een voetbalwedstrijd kijken? Kost minstens 34 miljoen euro per jaar, door absenteïsme of ongeconcentreerde werknemers! Happy hour in je stamkroeg? Kost de Britse staat jaarlijks… 39 miljard euro! (dat laatste is eigenlijk de geraamde totaalkost van alcoholisme, maar om met grote bedragen te kunnen zwaaien is blijkbaar alles toegelaten)

Wordt het geen tijd dat we van die logica afstappen en er eens goed om lachen, omdat dat het enige is wat hij echt vedient? De vreselijke mentaliteit die erachter schuilt is immers niet meer of niet minder dan dat alles wat wij niet strikt in functie van ons werk doen, de gemeenschap geld kost. Rust en ontspanning mag, maar dan wel met het oog op een betere prestatie in je job. Probeer niet even uit de band te springen, want dan ga je te ver en help je ons allemaal de verdoemenis in. De rationeel georganiseerde economie heeft nu eenmaal ‘human resources’ nodig, waaruit je het maximum haalbare rendement moet persen.

Wordt het geen tijd dat we dat demagogische economische prijskaartje van ons afschudden en het leven terug bekijken vanuit het individu en niet vanuit de collectieve mierenhoop? We mogen onze levenswijze niet laten bepalen door de belangen van de op hol geslagen economische mallemolen. Levenskwaliteit en levensvreugde, dat zijn argumenten om nieuwe maatregelen op te funderen, godverdomme!

Categorieën: Maatschappij

7 reacties

Ma3anne · 28 mei 2005 op 10:44

Vind het een beetje een lang verhaal, maar ben het met je eens dat eindeloos vermenigvuldigen grote getallen oplevert. 😀

Troy · 28 mei 2005 op 11:28

Ik ben het helemaal 200 procent met je eens.
Het is ziekelijk hoe ver een staat bepaalde dingen kan doorvoeren. Ik veracht die controlezucht sowieso. Zo staat er in mijn werkcontract bijvoorbeeld dat ik buiten werktijd wel mag roken. Zulk soort dingen maken mij echt pissig. En wat is het leven nog zonder happy hours en zonder af en toe met een kater op maandagmorgen op je werk te zitten..

[quote] Levenskwaliteit en levensvreugde, dat zijn argumenten om nieuwe maatregelen op te funderen, godverdomme![/quote]

Amen!!! 😛

Li · 28 mei 2005 op 11:31

Een column die ontkracht wordt door de laatste krachtterm. Kortom: Je standpunt is, zonder ‘eindvloek’, duidelijk genoeg 🙁
Het zij zo 😉

Li

Mosje · 28 mei 2005 op 12:02

Mee eens: wat inkorten dit stukje en de vloek weglaten.

KawaSutra · 29 mei 2005 op 10:13

[quote]Het eerste oneerlijke aan die logica is dat men dat geforceerd hoge bedrag niet plaatst naast de productiviteit, volgens dezelfde schaal berekend.[/quote]

Eigenlijk moet je dit geforceerd hoge bedrag verrekenen met de extra productiviteit dat werknemers in de actieve werktijd opleveren doordat ze af en toe even kunnen ontspannen.
De bekende kosten-baten-analyse. Dan komen ze er nog wel achter welk beleid er meer kost.
Tenslotte kan de boog niet doorlopend gespannen zijn.
Een leuke uiteenzetting maar ik onderschrijf wel eerder genoemde kritiekpuntjes. 🙂

Bakema_NL · 29 mei 2005 op 11:15

In het geval van roken is er niet slechts sprake van plezier, het is meer een verslaving die bevredigd moet worden.
Maar verder kan ik me wel in dit stukje vinden, bedrijven gaan echt ver hierin en steeds verder.
Ik heb gisteren nog een knaap moeten vertellen dat zijn contract niet verlengd word……1 dag voordat dat contract afliep. Hij heeft door een skate-ongelukje last van zijn pols, was een paar weken uit de running, daarna weer met wat lichter werk aan de gang, maar moet over een tijdje onder het mes. Er uit dus, want het bedrijf heeft natuurlijk niks te maken met dat ongelukje, moet ie maar niet skaten in zijn vrije tijd. Zit wat in natuurlijk, want hoe lang gaat het allemaal duren voordat die knaap weer aan het werk is, maar aan de andere kant is het ook weer lullig.

Pvw · 9 juni 2005 op 15:49

Beste Troy

Ge hebt gelijk, het is verschrikkelijk met die controlezucht. Als je nog eens pissig wordt over je contract, bedenk dan dit:

Het is in de VS al een tendens om in contracten op te nemen dat je BUITEN JE WERKTIJD OOK NIET MAG ROKEN!

Kans op ontslag!

Verschrikkelijk…

En dat allemaal omdat de gezondheidszorg van de werknemers die dat wel doen “de bedrijfswereld jaarlijks honderden miljarden kost”, etc etc…

Geef een antwoord

Avatar plaatshouder