Zucht. Stapt je literaire hersenkwab eens met haar goede been uit bed, laat je je fantasie eens lekker de vrije loop, schrijf je blijmoedig een leuk bedoeld stukje… is het weer niet goed. Met andere woorden: ook ik ben nu, in mijn prille bestaan als [i]Homo scribens[/i], geconfronteerd met Kritische Lezers (in de negatieve zin van het woord). In dit geval gaat het om een curieus groepje [i]illiterati[/i] op een niet nader te noemen webstek voor verhalen. Toch best wel een beetje opgelucht na de geboorte en de goede ontvangst van mijn eerste woordkindje op ColumnX besloot ik, trotse ouder, mijn neonatale column (een forse jongen van achthonderdzevenentwintig woorden) te showen aan een nieuw publiek.
Ik verwachtte geen uitroepen van bewondering. Ik ben nét niet naïef genoeg om mezelf te laten verblinden door een eerste bescheiden succesje. Maar een paar vriendelijke en goedbedoelde adviezen die van pas kunnen komen bij de productie van verder letterkundig nageslacht? Dat zat wel goed. Dacht ik.

Echt waar, met kritiek kan ik leven. Ik weet dat ik lijd aan chronische woorddiarree en zeker binnen de grenzen van het columnisme is dat een aandachtspunt. Dit groepje mensen echter liet mij persoonlijk kennis maken met een deel van het lezersspectrum dat ik alleen nog maar kende ‘van horen zeggen’: een merkwaardig amalgaam van lezer, schrijver, literair criticus en door jaloezie verteerde enggeestige gifmenger. Als ik hun reacties moet geloven ben ik iemand die onbegrijpelijke zinnen schrijft in ouderwetse taal. Om de drie woorden zou er poliklinische hulp verleend moeten worden door Van Dale. Woordenbrij. Knap geconstrueerd, maar toch écht een totale ontkenning van het feit dat er ongeletterd plebs bestaat dat ook wel eens een column voor zijn [i]plezier[/i] wil lezen. Want: genoegen putten uit mijn column? Nee, ik moet eerst maar eens minder elitair doen, en mensen proberen te ráken. Simpele woorden, voor het balsemen van een simpele ziel.

Dit zet mij dan aan het denken. Ik ben benieuwd welk groepje lezers representatief is voor de mensheid. Het antwoord is natuurlijk: geen enkel groepje. We hebben geen tweeduizend jaar westerse filosofie nodig om intuïtief aan te voelen dat pure objectiviteit niet bestaat. Iedereen creëert een wereldbeeld aan de hand van zijn eigen waarnemingen, gekleurd door zijn eigen referentiekader. Op bescheidener schaal geldt dat natuurlijk net zo goed voor het lezen van, pak ‘m beet, een column op Internet: smaken verschillen gewoon.

Toch ben ik van mening dat dit soort kritiek niet zuiver een kwestie is van smaak. De mens is tenslotte een paradoxaal wezen; wij geven onze individualiteit graag op door op te gaan in een groep ‘gelijkgestemden’. Lekker veilig. In dit geval lijkt het me duidelijk dat het gaat om een groepje gelijkgestemde schrijffrustraten die niets liever doen dan met zijn allen bij elkaar kruipen, elkaars werkjes de hemel in te prijzen, en lekker knus elkaars inteeltwerk te beoordelen op basis van de regeltjes waar geschreven teksten zogenaamd aan moeten voldoen. Tja, en toen kwam ik verkondigen dat de tactiek van de schrijver die van de verschroeide aarde is (weinig subtiel dus), en dat deed ik dan nog met enge (want: onbekende!) woorden ook. In hun xenofobe geestdrift vergaten ze dat humor ook een stijlfiguur is en dat niet alles wat op papier staat de pretentie heeft ‘waar’ te zijn. Al kronkelend kropen ze in de pen om mij zo snel mogelijk mijn plaats in het taalkundig echelon te wijzen. Een duidelijker ‘wij tegen de rest’-gevoel hadden ze niet kunnen etaleren.

De hoofdmoot van de kritiek lijkt te zijn dat ik veel leuke woordjes gebruik. Tja, het kan aan mij liggen, maar er bestaat niet voor niets een onderscheid tussen schrijftaal en spreektaal. Dat draagt toch juist bij aan de vrijheid die je hebt als schrijver? En ik ben me er écht wel van bewust dat niet iedereen elk woord kent dat ik schrijf; zo ken ik ook lang niet alle woorden die ik lees. Sterker nog; niemand kent überhaupt alle woorden. Maar of dat een reden moet zijn om mijn schrijfstijl aan te passen? Ik weet het niet. Mij lijkt het eerder voor de hand te liggen dat een stukje tekst (óók een column) best wat eisen aan de lezer mag stellen. Elke interactie, dus ook die tussen schrijver en lezer, hoort een kwestie van geven en nemen te zijn. En wil ‘de lezer’ in dit geval liever passief voorgekauwde, veilige, van alle ruwe randjes ontdane pulp tot zich nemen? Ik zal deze lezer geen strobreed in de weg leggen.

Maar me iets aantrekken van op sektarische schrijffrustraten-leest geschoeide kritiekjes? Dacht het niet… 😀


12 reacties

Kobus · 9 mei 2003 op 18:25

Ik kreeg ook wel eens verwijten over moeilijk (of wollig) taalgebruik, zelfs als ik voor het wijkkrantje wat schreef. Ik heb toen maar eens de Daklozenkrant erbij gepakt. Dacht dat die wel een doorsnee woordgebruik zou bevatten ! Nou, neem die maar als referentie voor je eigen stukken.
Dan is alles van jouw hand ineens kinderlijk eenvoudig.
Voorbeeld :

[i]Een aardig artikel over het bewustzijn in de psychoanalyse. Verder meldingen van forumdiscussies, structuren en disciplines om zodoende samenwerkingsverbanden te stimuleren.[/i]

Maar is toch het moeilijkste om duidelijk over te komen, wanneer je niet specifiek schrijft voor een bepaalde doelgroep. Je gebruikt al snel een bepaald vakjargon. (Uit je werk, hobby, enz)

Gewoon doorgaan dus…maar moest ook wel ff het woordenboek erbij pakken 😀

archangel · 9 mei 2003 op 19:01

Doorgaan doe ik zeker! Dit is voor mij allemaal duidelijk een leerproces; alles wat hier op ColumnX te vinden is, is ook meteen alles dat ik ooit heb geschreven (in de zin van creatief schrijven).
Ik moet trouwens toegeven dat ik speciaal voor deze column bepaalde dingen wel een beetje heb aangedikt hoor… zo enorm negatief waren die mensen nu ook weer niet in hun oordeel. Maar ik weet zeker dat iedereen in zijn hart toch een steekje voelt als dat wat je met veel plezier hebt gemaakt, en waar je tijd en energie in hebt gestoken, bekritiseerd wordt. Ik ook, en vooral omdat het mij meer voorkwam als jaloezie dan als gefundeerde kritiek.

Hoe dan ook; voor mij stof tot nadenken, en aanleiding tot nieuw schrijfwerk! En een beetje provoceren kan geen kwaad vind ik 😛

R@@F · 9 mei 2003 op 19:37

De communicatie moet een opstap bieden voor de definitie van pro-actieve best practices waarbij input van de communicatie wordt aangestuurd onder columnisten maar ook de target groep (de lezers). De kerncompetentie hangt nauw samen met het aftimmeren van onderling afhankelijke mijlpalen waarbij de feedback van de projectorganisatie ook bekend onder de noemer site beheerder voorop staat. De organisatie-ontwikkeling hiervan stelt eisen aan de definitie van resultaatgerichte mijlpalen waarbij de structuur van de schrijvers voorop staat. Het proces van slechte ongeplaatste kritiek is onlosmakelijk verbonden met het aansturen van in elkaar grijpende scenario’s waarbij de synergie met de communicatie tussen schrijver en lezer cruciaal centraal staat.
?????????????????????????????????????????????????????????????????????
In het Haags: Kerel je schrijft erg leuk en laat al die NONO’S maar lullen!

Maurits · 9 mei 2003 op 23:50

Kritiek blijkt toch onverwacht moeilijk te verteren. Zelfs als je van jezelf zeker weet dat je “met kritiek kan leven”. Zelfs als die kritiek uit kringen van “illiterati” afkomstig is. Het staat je natuurlijk vrij de taal te gebruiken in al haar rijkdom, ermee te spelen en haar te verrijken met je eigen vondsten. De taal op die manier gebruiken impliceert tegelijk een keuze voor een publiek. Een publiek dat in staat is je te volgen in je soms (vooral in de eerste column) onnavolgbaar barokke stijl. Maar, nog belangrijker, daartoe ook bereid is. Daartoe bereid zolang je genoeg prikkelt en amuseert. Jouw keuze voor een taalgebruik impliceert het uitsluiten van een ander deel van het publiek: de illiterati! Maar je kan de illiterati niet verbieden je te lezen. En ook niet om te reageren. Het is dan weer aan jou om daar mee om te gaan. Het lijkt logisch om te negeren. Je richtte je toch niet op hen!? Maar je reageert als door een wesp gestoken. Het doet kennelijk pijn. En iets anders, waar zijn die illiterati dan? De reacties op je eerste 2 columns via de site zijn de toegeeflijkheid zelve. Dat er soms een ‘onder de gordel’ reaktie is op de wijze waarop je via de site communiceert met een onzer vrouwelijke topcolumnisten kan toch niet de oorzaak zijn van je aangedaanheid? Heb je privépost gekregen? Zou je daar dan een voorbeeld van kunnen geven? Ik ben wel benieuwd naar de taaladviezen die illiterati verstrekken. Amuseer ons (de literati, die niet elke zin “poliklinische hulp van van Dale” nodig hebben) met een bloemlezing van de koddigste “regeltjes waar geschreven teksten zogenaamd aan moeten voldoen” op basis waarvan zij “lekker knus elkaars inteeltwerk beoordelen”.

P.S. In de toon van je reaktie herken ik mijn eigen houding uit het begin van mijn ColumnX periode. Een welgemeend en vriendelijk advies: Doe lekker je ding, trek je negatieve dingen niet aan. Het went wel!

archangel · 10 mei 2003 op 08:03

Ik ben het helemaal eens met wat je zegt hoor, maar ik moet wel even duidelijkheid scheppen over een paar dingen: ten eerste: die illiterati bevinden zich ook helemaal niet op deze website.

[quote]In dit geval gaat het om een curieus groepje illiterati op een niet nader te noemen webstek voor verhalen.Toch best wel een beetje opgelucht na de geboorte en de goede ontvangst van mijn eerste woordkindje op ColumnX besloot ik, trotse ouder, mijn neonatale column (een forse jongen van achthonderdzevenentwintig woorden) te showen aan een nieuw publiek.[/quote]

Ik had zomaar voor de grap mijn eerste zorgenkindje op een andere website aangeboden; dat bedoelde ik hiermee te zeggen. En zíj reageerden nogal vervelend (vond ik).

Maar ook (zie mijn eerste reactie hierboven) heb ik natuurlijk de boel een beetje aangedikt. Ik vond het gewoon leuk om het speldeprikje dat ik in mijn ego voelde als aanknopingspunt te gebruiken voor een nieuw stukje. En daarbij een beetje provocerend te werk te gaan, als het even kon.

Een ander belangrijk punt, volgend uit het eerste: nee, het heeft dus niks te maken met het volgende:

[quote]Dat er soms een ‘onder de gordel’ reaktie is op de wijze waarop je via de site communiceert met een onzer vrouwelijke topcolumnisten kan toch niet de oorzaak zijn van je aangedaanheid? Heb je privépost gekregen?[/quote]

Zo droef is het niet met mij gesteld 😛

En als laatste: zoals ik ook al zeg aan het eind; nee, natuurlijk zal ik me niks aantrekken van de kritiek van anderen. Ik ben dwars genoeg om mijn eigen ding te doen. Dat kan leiden tot diepe dalen, maar ook tot grote hoogten, en ik neig naar het laatste 😀 (megalomanie mag tenslotte; zei Afth v/d Heijden laatst zelf nog…)

Zo, en nu heb ik wel weer genoeg gereageerd!!!

😉

MBB · 11 mei 2003 op 17:12

Ik weet niet welk van de 2 eerdere columns je hebt geplaats, maar ik vond beide goed.
Natuurlijk geef ik maar een lezers-opinie, maar ik vind een uigebreide woordenschat eerder een plus dan een min voor een schrijver/columnist, en een criteria voor illitri (sp?) die critiek geven.

Natuurlijk droeg ook de aanwezigheid van andere humoristische woordcreative schrijvers & hun publiek op deze site bij aan het aantal positieve reacties, maar afkraken ok schrijfstijl lijkt me overbodig

Waren er ook nog reacties op de inhoud van je column?

MBB · 11 mei 2003 op 17:16

over inhoud gesproken,

[quote]Toch ben ik van mening dat dit soort kritiek niet zuiver een kwestie is van smaak. De mens is tenslotte een paradoxaal wezen; wij geven onze individualiteit graag op door op te gaan in een groep ‘gelijkgestemden’. Lekker veilig[/quote]

Ik vraag me af of onze individualiteit niet gebaseerd moet zijn op de positie binnen een groep, maar het aantal verschillende groepen waarbij we ons ons willen aansluiten 😕

Yoyogro · 12 mei 2003 op 23:00

Kijk, ik (Yoyogro) was één van die illiteraten of hoe noem je ze, die onderstaande zinnen uit jouw column op de bewuste site onoverkomelijk vond, daarom bij je column afhaakte en je dat liet weten. Nee, ik ben niet jaloers, ik ben slechts een lezer die jou wil begrijpen. Ik schrijf gewoon zelf ook, en ik vind kritiek van lezers erg welkom. Als je voor het eerst ‘naar buiten komt’ is kritiek zéér pijnlijk, het raakt je in je diepste wezen. Maar lieve Archangel, het went, en dan HEB je er ook echt wat aan.
Schrijf zo door.

Groeten van illiterate Yoyogro

“Een soort Steen der Wijzen, die aan elk in typspasmes geconcipieerd woordkindje met een chromosoom teveel of te weinig nog een gouden randje kon geven.

“Rituele reiniging van de hersenschors, flagellatie van de appendix, en uitputtende meditatiemarathons temidden van hordes heetgebakerde hooligans waren maar enkele van de beproevingen die ik aan mijn geestesoog zag voorbijtrekken, dit alles om de initiatie te doorstaan.

Yoyogro · 12 mei 2003 op 23:24

PS

Je mag me best illiteratus of illiterata noemen. Ik voel me daar niet door beledigd, want het zegt meer over jou dan over mij, toch?

Ik heb een totaal andere stijl dan jij, ik hou juist van eenvoudig taalgebruik, zoals je misschien in m’n stukkies ziet. Maar dat is misschien beroepsdeformatie bij mij, dat zou kunnen.

Groeten van Yoyogro
(communicatiemens in het dagelijks leven, dussss)

archangel · 12 mei 2003 op 23:44

Zoals ik al in een van mijn bovenstaande reacties heb aangegeven, heb ik het hele boeltje lekker aangedikt om een beetje te provoceren. Dat heb ik ook gedaan in mijn reacties op die andere site. Het was bij uitstek een gelegenheid eens een stukje te schrijven over een gevoel dat iedereen in meer of mindere mate zal ervaren bij kritiek op een stuk eerlijk werk.

En ach, ik prijs me allang gelukkig dat ik op geen enkele manier moeite hoef te doen de woordgrapjes en leuke terminologie uit mijn mouw te schudden; het lijkt me een stuk makkelijker om een beetje te snijden in je werk en de boel wat soberder te maken, dan uren te moeten zweten om een mooie zin in elkaar te zetten.

En last but not least: ik ben een absolute beginner op het gebied van schrijven. Ik ben me er volledig van bewust dat het echt allemaal best wat simpeler mag. Maar ik weet ook zeker dat dat met de tijd vanzelf gebeurt, op een natuurlijke manier, en ik ben dus ook niet van plan om mezelf op wat voor manier dan ook beperkingen op te leggen. Go with the flow, is mijn devies.

Maar voel je in ieder geval vooral niet persoonlijk aangevallen 🙂

archangel · 12 mei 2003 op 23:50

En ik gebruik de term ‘illiterati’ alleen maar omdat het a) een mooi woord is en b) aangeeft dat ik de indruk kreeg dat de betrokken lezers niet de moeite wilden nemen af en toe eens na te denken over de betekenis van een woord. Terwijl ik als leesliefhebber dat juist wél heb; ik word juist gestimuleerd door verse ammunitie voor mijn repertoire.

En tja:

[quote]Je mag me best illiteratus of illiterata noemen. Ik voel me daar niet door beledigd, want het zegt meer over jou dan over mij, toch?[/quote]

Ik weet niet op welke van de twee mogelijke manieren ik dit moet lezen, maar ik opteer voor de positieve interpretatie 😉

Dagdag!

Yoyogro · 13 mei 2003 op 21:20

[quote]Ik weet niet op welke van de twee mogelijke manieren ik dit moet lezen, maar ik opteer voor de positieve interpretatie [/quote]

Natuurlijk, natuurlijk! Laten we het daar maar op houden.

Groeten van deze Eenvoudige Van Geest, die op de middelbare school vaker dan haar lief was teksten van antieke literatoren heeft moeten ontcijferen hehehehehehe.
Yoyogro 😛 😛 😛

Geef een antwoord