“Ergens” tussen Sinterklaas en Kerst is het weer zover. Dan verschijnt in het statige decor van Haagse regeringskringen onze door velen geliefde en door misschien wel even zovelen verguisde hoofdnieuwslezer van het openbare net om ons te verleiden mee te doen aan het Groot Dictee van de Nederlandse Taal. Hij kan mij er niet meer toe overhalen. Omdat ik er veel te veel fouten in maak. En omdat ik dat niet erg vind. Onze eigen taal redelijk tot goed beheersen en kunnen gebruiken vindt ik heus wel belangrijk. Maar de regels voor het gebruik voor die taal worden om de haverklap gewijzigd en vaak vraag je je dan af of dat wel zo nodig was. Is het wel een verbetering of maakt het de indruk alleen maar ingewikkelder te zijn geworden ? Voor mij al te vaak het laatste.

Neem nu die “tussen-n”. Eens was er de regel dat die tussen-n op zijn plaats was als het woord deed denken aan een meervoudsvorm en dat die er niet hoorde indien er sprake is van een enkelvoud. Een ei is duidelijk van één kip en dus een kippe-ei en het onderkomen waar die kippen huizen is een kippenren want er lopen er daar misschien wel honderden. Maar wat moet ik met een hartenkreet, een kerkenraad en een ruggengraat. Mijn gevoel zegt: weg met die “n” in deze woorden. Dat neemt niet weg dat “alles went”: allengs is mijn aversie tegen deze spelling wel wat afgenomen maar in beginsel zeg ik nog steeds:
voor mij hoeft het niet.

In zo’n dictee is een groot aantal woorden opgenomen waarvan de doorsnee taalgebruiker nooit gebruik maakt, noch mondeling, noch schriftelijk. Is het dan zo erg dat hij de spelling “volgens het groene boekje” niet kent ? En bovendien: aan wie zal het nog opvallen indien een foutieve spelling wordt gebruikt ? Het zullen wellicht alleen de weinigen zijn die zich zo met de taal verknocht voelen dat zij zich candideerden voor deelname aan het groot dictee.

Om de logica in de regels voor gebruik van koppeltekens, trema’s, apostrof en dergelijke te doorgronden moet je wel heel veel taalkennis en –gevoel hebben. Ik doe daarom wat dit betreft maar wat: in de hoop dat het goed is.

Ben ik dan een taalbarbaar ? Dit gevoel heb ik zeker niet. In tegendeel. Een bekend voorbeeld van verkeerd taalgebruik is te vinden bij de persoonlijke voornaamwoorden. “Hun” in plaats van “zij”: luister maar eens naar wat “voetbaldeskundigen” in hun praatprogramma’s daarbij presteren. En zo mogelijk nog dieper geworteld is het gebruik van “hun” als het “hen” moet zijn. Dagelijks tref je in krantenartikelen (vooruit, mijn gevoel zegt dat de tussen-n hier wel hoort) daar ettelijke voorbeelden van aan. Daar erger ik me aan. Hoe vaak hoor je dan: “Daar irriteer ik me aan” Fout: irriteren is geen wederkerig werkwoord.

Wat me ook steevast opvalt is het verkeerd gebruik van de regels voor d’s en t’s in werkwoordsvormen (tegenwoordige tijd, verleden tijd, voltooid deelwoord, idem bijvoeglijk gebruikt). Alhoewel dat wel al van heel lang geleden dateert is de schoolse kennis die me daarvan werd bijgebracht goed blijven hangen. Of werd daaraan veel meer waarde gehecht toen ?

En tenslotte nog dit: heeft het nog zin je druk te maken over taalgebruik als op allerlei manieren goed nederlands wordt vervangen door vooral engels woordgebruik. En niet alleen engels, ook frans,. duits en andere talen vinden een plekje tussen het nederlands. Voor wie dat allemaal nog niet ver genoeg gaat is er een geheel nieuwe wereld open gegaan door het cybertaal-gebruik van internet en mobieltjes. Zou het er nog van komen dat elkaar begrijpen voldoende is en hoe je het zegt of schrijft er helemaal niet meer toe doet ?

Categorieën: Media

7 reacties

wendy77 · 29 december 2005 op 09:18

[quote]Wat me ook steevast opvalt is het verkeerd gebruik van de regels voor d’s en t’s in werkwoordsvormen (tegenwoordige tijd, verleden tijd, voltooid deelwoord, idem bijvoeglijk gebruikt). Alhoewel dat wel al van heel lang geleden dateert is de schoolse kennis die me daarvan werd bijgebracht goed blijven hangen.[/quote]

[quote]Onze eigen taal redelijk tot goed beheersen en kunnen gebruiken vindt ik heus wel belangrijk.[/quote]

vindt ik???? 😀

Outsider · 29 december 2005 op 10:23

[quote]vindt ik???? [/quote]

Dat was mij ook opgevallen, maar in de zin daarvoor doet de schrijfster het wel goed, dus ik houd het er maar op dat het gewoon een tikfoutje is dat ze over het hoofd heeft gezien.
Verder ben ik het wel met haar eens. Wat maakt het eigenlijk uit of men boerekool schrijft of boerenkool? Ik heb ook helemaal geen zin om mij daar mee bezig te houden.

bert · 29 december 2005 op 15:45

Zelf schrijf ik gewoon zoals ik dat vroeger op school geleerd heb en blijf ik verder mijn gevoel volgen met betrekking tot de spelling en gramatica regels. Wat alle nieuwe regels betreft is daar volgens mij nog nooit iemand over gevallen.
Als ik al fouten maak met deze regels doe ik dat hoogst waarschijnlijk consequent.
Ik begrijp ook niet met welke reden de nieuwe taalregels zijn geintroduceerd en zie net als jij de logica er vaak niet van in.
Best leuk, deze taal column op CX.

Floor Janse · 29 december 2005 op 18:17

Dom dom en nog eens dom om een fout te maken waar je zelf op wijst. Maar dat bewijst maar weer dat taal beheersen niet zo eenvoudig is of dat je de eigen brouwsels terdege en nauwkeurig moet nalezen..

pepe · 29 december 2005 op 20:21

Wel leuk dat ‘vindt ik’ past helemaal in de column, ik dacht het opzet was!

[quote]de schrijfster [/quote]
Outsider, als ik me goed herinner maakte ik lang geleden ook die fout, want deze Floor is geen dame, maar een heer! 🙂

Li · 29 december 2005 op 20:23

Vroeger (zegt het oudje) schreef ik columns en teksten zonder na te denken over eventuele taalfouten en het ging bijna altijd goed. Nu ik dat wel doe, maak ik de ene fout na de andere. Is het met of zonder een N moet er een koppelstreepje tussen of juist niet. Moet ik afscheidnemen of afscheid nemen. Is acte met een c of een k. Soms worden veranderingen weer ongedaan gemaakt en dat is ook al zo verwarrend.

Li

Outsider · 29 december 2005 op 20:30

[quote]Outsider, als ik me goed herinner maakte ik lang geleden ook die fout, want deze Floor is geen dame, maar een heer! [/quote]

Sorry, sorry, heer Janse, ik denk dat ik in de war was met de naam Fleur.

Geef een antwoord