[i]’Maar ik houd ook zoveel van je,’ zei zij dan weer, ‘zoveel, dat ik zonder jou niet kan leven, weet je? Soms brand ik van verlangen om je te zien en word ik verteerd van liefde. […]'[/i]
[i]Deze woorden had hij al zo vaak gehoord dat ze niets bijzonders meer voor hem inhielden. Emma leek op alle andere maîtresses; en nu de bekoring van het nieuwe langzamerhand als een kledingstuk van haar afgleed, kwam de eentonigheid van de hartstocht bloot, die altijd dezelfde vorm heeft, dezelfde taal spreekt. […]
Niemand kan ooit de juiste maat aangeven van zijn verlangens, van zijn denkbeelden noch van zijn smarten; het woord van de mens is een gebarsten ketel waarop je een wijsje tromt dat nog net een beer aan het dansen krijgt, terwijl je de sterren zou willen ontroeren.[/i]

Tot zover een citaat uit [i]Madame Bovary[/i] van Gustave Flaubert.

Het is eigenlijk zo vreemd. Een taal is er om je gevoelens te kunnen uiten, om je begrijpelijk te maken naar anderen. Maar eigenlijk is een taal helemaal niet van jezelf, je praat anderen na; je hebt het Nederlands niet zelf verzonnen, de taal is ontstaan uit eeuwenlange ontwikkeling. Als je een taal spreekt die jezelf is opgelegd, kan je dan wel je eigen gevoelens goed verwoorden? Kunnen gevoelens en gedachten wel verwoord worden met taal? Kan je jezelf écht begrijpelijk maken met de woorden die uit je mond komen? In het bovenstaande stukje kan Emma Bovary haar diepe hartstocht voor haar geliefde niet goed onder woorden brengen. ‘Soms brand ik van verlangen om je te zien’, heeft ze waarschijnlijk ooit gelezen in één of ander romannetje. Ze gebruikt deze clichés om haar eigen gevoelens te uiten. Dit is zelfs een reden voor haar minnaar om haar hartstocht als banaal af te wijzen. De taal maakt Emma machteloos, ze kan niet goed verwoorden wat ze voelt.. Eigenlijk zou ze ‘de sterren willen ontroeren’ met de weergaloze gevoelens die ze heeft, maar ze kan de woorden er niet voor vinden, omdat haar taal niet toereikend is..

Zelf heb ik daar ook wel eens last van. Vaak kan ik de woorden niet vinden om iets uit te leggen, om mijn gevoelens over te brengen. Zo is ook dit stukje niet perfect, ik zou het nog veel beter kunnen vertellen. Dat kan heel frustrerend zijn, maar daardoor heb ik extra veel bewondering voor Gustave Flaubert. Hij zegt dat het soms onmogelijk is om taal te gebruiken om je gevoelens te uiten, maar alsnog weet hij voor dit ingewikkelde feit woorden te vinden. Wauw! Ik denk dat dit defenieert wanneer je een schrijver bent: je bent pas een schrijver als je mét de beperkingen van de bestaande taal en de bestaande discoursen tóch op een dag ‘de sterren kan ontroeren.’

Categorieën: Diversen

5 reacties

Avatar

Mosje · 6 mei 2006 op 11:34

Nou Myrte, in dit geval heb je aardig de woorden gevonden om te zeggen wat je wilt, ik snap het helemaal.
Of taal er nou is om je gevoelens te uiten, zoals je schrijft, dat weet ik niet. Zo is het in ieder geval niet ontstaan. Ik weet niet wat de eerste woorden waren die mensen ooit spraken, maar het moet iets geweest zijn van “Zullen we die linker mammoet doden of die rechter?
😉

Avatar

Troy · 6 mei 2006 op 21:23

Toevallig heb ik een aantal dagen geleden het boek waar je het over hebt gelezen. Ik stoorde me zo nu en dan wel aan haar. Continu gaat ze via allerlei externe wegen op zoek naar geluk, passie etc. terwijl ze nauwelijks waardering heeft voor wat ze wel heeft. In die zin vond ik ook niet dat ze echt recht had op hetgeen ze zo verlangde. Ze loopt keihard over de mensen in haar naaste omgeving heen en is redelijk zelf geobsedeerd. Natuurlijk betekent dat haar ondergang en dat maakte het hele gebeuren ook wel weer erg triest. Ze lijkt namelijk onmachtig om rust/geluk in zichzelf te vinden. Jouw tekst geeft me overigens ook wel weer deels een andere visie op het hele verhaal. Ik denk dat iemand als Madame de Bovary overigens tegenwoordig waarschijnlijk betitelt zou worden als borderliner. Alle symptonen zijn aanwezig. Maar dat terzijde, goede column.

Avatar

WritersBlocq · 6 mei 2006 op 23:39

[quote]Maar eigenlijk is een taal helemaal niet van jezelf, je praat anderen na; je hebt het Nederlands niet zelf verzonnen,[/quote]
Egwel, want schrijvelarijen zijn van mij, en intueel is dat ook, en mutering… oef jeetje, ik heb zoveel van dat soort woordjes. Woordjes die overigens heus ook wel door anderen zijn verzonnen, maar ik had ze nooit eerder gehoord.
Goed verhaal!
Ik ga lekker monotukken en hierover doormijmeren, héérlijk, spelen met woorden en interpretenties enzo 😀

Avatar

Nana · 7 mei 2006 op 15:10

Troy nu weet ik waarom dit eigenlijk saaie boek toch zo boeiend is. Goede column en goed commentaar dus.

Avatar

Mup · 7 mei 2006 op 16:42

Ik volg ook de redenatie van WB, kan ook ergens ‘historisch’ van uit mijn bol, de ‘burgemeester’van school werd er gek van,

Groet Mup.

Geef een antwoord