Ik vroeg aan mijn vriend om een inspiratiewoord voor een stukje en hij riep:’doen!’
Wat is dat nou voor woord, antwoordde ik, waarna hij mij meedeelde dat ik het er maar mee moest doen. Na het opmerken van mijn ontreddering gaf hij me nog de opties ‘pen’ en ‘auto’ waarna ik besloot die maar te laten voor wat ze waren.
Doen impliceert voor mijn gevoel een activiteit. ‘Laten we iets leuks gaan doen’, wordt er overal regelmatig geroepen als de verveling toeslaat. Nou hoeft het niet altijd verveling te zijn die de drang tot ‘doen’ oproept, ook een fysieke drang om je van de ene bezigheid naar de andere te begeven is ‘doen’ en dat terwijl je al iets deed! ‘Laten we iets gaan doen’ impliceert dat je vóór het ‘doen’ niks deed en dat komt maar zeer zelden voor. We doen altijd iets. Is hangen op de bank ‘iets’ doen? Ja.
Het is vrij inactief maar toch doe je iets. Hangen.
Dat ‘doen’ vanuit iets inactiefs iets actiefs ‘doen’ bedoeld wordt is dus niet per definitie waar. Per definitie niet waar is hier niet van toepassing want dat impliceert weer iets anders.
‘Kom, laten we iets gaan doen vandaag’.
‘Ja, leuk!’ en vervolgens passeren de ideeën de revue.
Laten we als bijvoorbeeld ‘een wandeling in een bos’ nemen.
Op het moment dat het idee ontstaat ben je al iets aan het doen. Je denkt namelijk na over de opties die je kunt gaan doen. Het rijden naar het bos is een bezigheid die het doel van het ‘doen’ dient. Vervolgens loop je in het bos en doe je iets. Al die tijd deed je al van alles maar al lopend in dat bos doe je dat wat je wilde ‘doen’ maar deed je al die tijd ook al iets.
‘Iets gaan doen’ is dus in wezen niks anders dan de ene activiteit omzetten naar de andere.
Beter is om ‘iets gaan doen’ voortaan te vervangen door ‘laten we overgaan naar een andere activiteit of bezigheid’.
‘Ik kan er niks aan doen’ is een uitdrukking die totaal geen activiteit noch inzet beloofd. ‘Er niks aan kunnen doen’, geeft het onvermogen aan om wat dan ook te kunnen ondernemen tegen hetgeen waar de vragende- of verontschuldigende persoon wel of geen last van heeft.
Ook hier zou ik willen adviseren om voortaan ‘er is vast een oplossing maar ik kan er zelf niet opkomen’ te gebruiken.
‘Niet denken maar doen’ is ook zo’n vaag begrip. Het lijkt mij zeer onverstandig om in het wilde weg maar wat ‘te doen’. Wil je enige doelmatigheid in je ondernomen acties of handelingen nastreven dan is even nadenken wel zo handig. Mensen die niet nadenken zijn in mijn beleving levensgevaarlijk. Dus deze uitdrukking wil ik graag schrappen.
Toen ik mijn vriend net meldde dat ik wel klaar was met het woord ‘doen’ en of hij mijn stukje wilde horen gaf hij mij als antwoord dat hij wel iets anders te doen had. Werken bijvoorbeeld.
Lekker dan.

13 reacties
Pierken · 2 juni 2016 op 13:40
En zie; Je deed het toch maar ‘even’! Beginnen met een ‘onmogelijk’ woord waarna de invulling alsnog een peulenschilletje lijkt. Heerlijk droog achter jezelf aan gefilosofeerd. En ik hou van droog. Dat boswandeling-voorbeeld vind ik een mooie vondst. 🙂
Esther Suzanna · 2 juni 2016 op 15:07
Haha, dank je wel. Daarentegen bedacht ik net dat als ik had nagedacht dan was dit ’totaal zinloze stukje’ niet ontstaan of hadden er minder typo’s ingestaan of had ik het niet geplaatst…waarmee ik gelijk mijn eigen theorie ondermijn… 😉
Pierken · 2 juni 2016 op 15:49
Nee, de gedachte klopt. Niet iets doen en dan pas denken. Zijn je eigen woorden. Niet iets doen en achteraf doen alsof je het niet had willen doen, omdat je niet had nagedacht voordat je het ging doen. Vraagt dan aan de redactie of ze dit ‘totaal zinloze’ stukje wil verwijderen. Maar ook dan ondermijn je jouw reactie i.p.v. jouw bovenstaande theorie. 😉
Esther Suzanna · 2 juni 2016 op 17:32
Eh…la maar staan dan.. :-))
NicoleS · 2 juni 2016 op 15:30
Leuk stuk, Esther.?
Mien · 2 juni 2016 op 16:53
Doendenken lijdt vaak tot doemdenken. Dat heb je hier mooi neergezet. Ik hou er wel van om gedachten in doen om te zetten, maar vind het vaak ook vreselijk moeilijk. Goed stukje.
Spencer · 2 juni 2016 op 19:27
Mooi stukje. Toevallig dacht ik vandaag na over ‘nietsdoen’. En dat dat eigenlijk niet kan, want zelfs als je slaapt doe je iets, namelijk slapen. En dat is een werkwoord. Enz.
Yfs · 2 juni 2016 op 23:23
Een leuk stukje speelgoed voor onze Nederlandse taalknobbel.
Ik heb voor de aardigheid eens wat synoniemen opgezocht van ‘doen’ en dat zijn er een heleboel!!
In het Engels heb je zelfs “Do me”… tja!
Leuk geschreven!!
van Gellekom · 3 juni 2016 op 11:45
Heerlijk hoe je over een woord een column kunt vullen.
Bruun · 3 juni 2016 op 13:24
Wat is ‘ie leuk Esther…! Column en breinbreker tegelijk. Ik heb ervan genoten!
Nachtzuster · 4 juni 2016 op 15:42
In mijn ogen heb jij een grote progressie doorgemaakt. Daar waar ik jou in het begin wat gehaast en iets teveel op jezelf gericht vond, met een behoorlijke productie, vind ik je een stuk stabieler, rustiger, meer relativerend en met meer verfijnde humor schrijven. Geweldige column dit! Zo’n ogenschijnlijk onnozel woordje uitwerken met deze originele standpunten vind ik echt bereknap!
Esther Suzanna · 5 juni 2016 op 11:16
Wat een geweldig compliment, Nachtzuster.
Zelf kan ik dat soms niet zien, ik merk wel dat de woorden meer gestructureerd vloeien al blijft ‘het wat zwaarder’ schrijven toch wel lijken op ‘werk’.
Dank.
Nachtzuster · 5 juni 2016 op 18:59
Voor mij is dit de CvdM. Enne, ik zou hem insturen naar de Metro als ik jou was. Ben echt onder de indruk.