Eeuwige smaken(2)

Wie herinnert zich niet bepaalde ijsjes uit zijn jeugd? Zo eentje, bijvoorbeeld die je zo uit het papier likte, waarbij de papiersmaak zich loyaal mengde met het ijs dat je opsabbelde. Bij Jamin verkochten ze van die dubbeldikke vanille-ijsjes. Vierkante en in vetvrij papier verpakt met blauwe opdruk. Tien cent kostten ze. Zijdezacht glijdend over je tong. Er was ook een luxe versie van voor vijftien cent met aan één kant een Laagje chocola. Dat brokkelde altijd in stukjes op je kleren en op de grond. Die stukjes aten we gewoon op. Tot mijn zesde jaar woonde ik in Rotterdam. Daar kwam op zomeravonden hard bellend een ijscokar langs. In mijn herinnering waren het toen trouwens altijd hele warme zomeravonden.
Wat een heerlijke leugenaar is het geheugen toch.
De ijsboer heette Jan Plat. In een wit pak en met een dito pet op fietste hij rond met zijn kar en alle kinderen riepen: ‘Jan Plat spijker in je gat’. Alleen als hij al een stukje verder gereden was, anders verkocht hij geen ijsje aan je. Uit twee ronde bakken met als deksel een soort zilveren puntmutsen groef hij vanuit de diepte het ijs op. Het lag aan zijn bui hoe hoog hij het hoorntje vulde. Soms, als ik een geluksdag had, kraakte het helemaal, zo vol propte hij het. Dan schold ik hem zeker een week niet uit. Het lege hoorntje gooide ik altijd weg. Daar werd ik wee van.

Hoe het kwam, weet ik niet, maar ik treuzelde altijd vreselijk met ijs. Ik kon het gewoon alleen maar heel langzaam opeten. Mijn oudste zusje keek jaloers naar mijn halve druppende ijsje als zij het allang op had. Ik heb nooit tegen veel kou tegelijk gekund. Nog niet, eigenlijk. Dat moet gedoseerd worden. Misschien dat ik daarom ook nooit naar de wintersport heb verlangd. Te grote sneeuwbergen.

Maar goed, ik zat nog bij de zomer-ijsjes. Ik maak nu een hele sprong vooruit. Een paar maanden voor we trouwden moest alles wat we verdienden, gespaard worden voor spullen voor ons nieuwe huishouden. We vonden dat niet erg. Alleen, het was zomer. De ijsjes waar we toen aan verslaafd waren konden we dus even niet kopen. ‘Volkstuintjes’ heetten ze. De plaatselijke ijswinkel annex automatiek was er beroemd om. Ze bestonden uit een brede kartonnen beker ijs met een laag van die vals oranje en gele vruchtjes uit blik erop en dan rode puddingsaus erover met namaak-aardbeiensmaak en slagroom. Er stak een plathouten lepeltje in.
Van onze trouwdag met veel liedjes, zoals toen gebruikelijk in de enorme families, komt nu één stukje boven drijven :

IJsboer Eigeman met ‘vollukstuintjes’
ging zowat failliet,
Pally smeekte:
Ach, maar eentje, Willem,
eentje geeft toch niet?
Daar ging weer een meter’jabo’
Wat had Willem een verdriet enz.

U hebt geluk, de andere 25 coupletten ben ik vergeten en ‘Jabo’ was trouwens een vezelige vloerbedekking die je voetzolen open raspte.

IJs eten ergens in Italië is ook een ritueel waarin ik me tot op heden helemaal kan verliezen. Vooral in de namiddag, flanerend tussen een heleboel medelikkers. Een hoorn met twee bollen diep donkerrood cassis-ijs in de hand.
Zo sensueel…