Hoi Pap, sorry dat ik stoor, maar ik wil je zo graag nog eens zien. Kom dan haal ik je uit je kist. Ik doe het heel voorzichtig. O wat ben je stoffig en breekbaar. Het is lang geleden dat ik dit gedaan heb. Ik bedoel iets dat dood is weer opgraven; kijken wat ermee gebeurd is. Dat deed ik met die konijntjes die jij me gaf. Weet je nog? Ze waren ziek; verlamde achterpootjes. Jij zei tegen mij dat ze dood gingen, maar ik wilde dat niet geloven. Steeds weer probeerde ik met warme kruiken en melk of ik ze in leven kon houden. Uiteindelijk moest ik ze toch begraven, ergens in de tuin.
Op een keer wilde ik weten en schoof een paar weken later de aarde weer opzij. Dat was een raar gezicht Pap. Het leek of het konijntje nog leefde. Het buikje ging op en neer. Maar dat was niet zo, het was alleen een velletje met daarin allemaal wormen, maden en kevertjes. Het maakt me een beetje bang. De doden kan je beter met rust laten. Als je terug gaat kijken vind je niet wat je denkt dat je achtergelaten hebt.
Kom ik neem je in mijn armen. Lig je lekker zo? Zo lag je ook toen je dood ging, weet je nog? Alleen wij samen. Even had je het benauwd en toen verdween je in de leegte. Je was er zo bang voor, maar ik geloof dat het erg mee viel. Moeder was druk met het bellen van de dokter en de pastoor. Die horen erbij te zijn als je dood gaat. Maar de dood stoort zich niet aan hoe het hoort.
Heerlijk zit ik zo. Ik kijk op je kale hoofd, probeer weer te tellen hoeveel haarpuntjes er op een vierkante centimeter zitten. Er zijn veel grappen gemaakt over dat kale hoofd van jou en over al dat verstand wat erin moest zitten! Had je veel verstand Pap? Als het zo was, dan heb je het niet gebruikt om je ergens in te scholen. Aan school heb jij altijd een hekel gehad en je vond het maar niks, dat wij, je kinderen, bezeten waren van lezen. ‘Gooi die boeken toch in de kachel, ze verlezen hun verstand,’ mopperde je tegen moeder.
Later heb ik jou dat wel eens kwalijk genomen. Ik kreeg het gevoel dat ik niets voorstelde omdat jij, mijn vader, een arbeider was. Op een dag heb ik je gevraagd waarom je niet meer was geworden? Maar jij antwoordde: ‘ach kind waar moet het met de wereld heen als we allemaal baas willen worden?’
Neen, een baas wilde je niet zijn, maar Pap het was toch ook niet gemakkelijk om geknecht te zijn. Jij die zoveel van vrijheid hield. Jammer dat je ogen niet meer zien. Het is zo mooi hier. Tussen de bomen door kijk ik in de ruimte van de polders. Ik zie de dijk van de ringvaart met daarachter de Meer en Geer. Het zijn deze polders waar jij bent groot gegroeid. Je tijd uit leefde en waar je nu geborgen bent. Als kleine jongen sloop je ’s morgens in de zomer om vier uur stil uit huis. Verdween in de polders voor ze je konden dwingen naar school te gaan.
Na je dood ben ik nog een keer naar dat oude schuurtje gegaan, midden in het weiland. Ik heb er stil gezeten in één van die twee afgedankte stoelen en om me heen gekeken. Ik wilde zien wat jij altijd zag als je daar met je oude jagersvriend zat. Mijn ogen zochten de hazen in hun legers waarover je vertelde en waarop jullie jaagden in het jachtseizoen.
Neen, het moet niet gemakkelijk geweest zijn voor jou. Dag in dag uit werken in een fabriek; ijzer smelten in een hitte van twaalfhonderd graden Celsius. Thuisgekomen ging je, na het eten, klussen bij de boeren. Bijverdienen omdat je in al dat zweet niet eens genoeg verdiende om je vrouw en kinderen te kleden en te voeden. In je handen zitten nog de staalspetters. Die ijzeren handen van jou, ik zie en voel ze weer, zo zacht die laatste tijd. Op een keer gebeurde er een ongeluk. Gloeiend heet stroomde het ijzer in je schoenen, verbrandde je voeten, je benen. Nou Pap, ik denk dat jou alleen de hemel nog kon wachten.
Achtenvijftig jaar oud was je en je kreeg je eerste attaque. Daarna hoefde je niet meer. Een grote stempel op je papieren: AFGEVOERD.
Dat deed pijn, hé Pap. Uren lag je op de bank, sigaretjes roken. Kwam er een uitnodiging om te jagen of te vissen dan leefde je weer op, werd weer de kleine jongen die zijn vrijheid zocht. Moeder mopperend achterlatend. Die heeft niet begrepen. Die heeft nooit alleen, ver weg in een polder op haar rug in de stilte van het ijle blauw gekeken. Luisterend naar de verre roep van een weidevogel. Die heeft nimmer de geur opgesnoven van aarde die zich in vette kluiten aan je opdringt en die kent niet het geheimzinnig verlangen om je eraan over te geven.
Kom Pap ik krijg het koud.
Ik leg je weer terug.


Sagita

Het persoonlijke is politiek!

27 reacties

Chucky · 15 augustus 2012 op 07:14

Gepaste stilte. Sterk maar tevens zo breekbaar.

Libelle · 15 augustus 2012 op 10:11

Ik heb de betekenis van elegie opgezocht.
Vervolgens nogmaals gelezen. Je hebt een zeer bijzondere manier van schrijven. Vol begrip leg je een aanklacht neer bij je vader en tevens vel je een loepzuiver oordeel over de omstandigheden vroeger en de rol van je moeder.
Hoeveel van die ‘diesels’ waren er niet, van werken of wegwezen, een springplank sprokkelend voor hun kinderen, tegen wil en dank.

Ferrara · 15 augustus 2012 op 13:09

Ontroering. Commentaar overbodig.

Mup · 15 augustus 2012 op 16:03

Groet Mup

Sagita · 15 augustus 2012 op 18:56

Ja mooi! Heb ik nooit gezien/gehoord! Dank!
groet Sa

Sagita · 15 augustus 2012 op 19:00

Ja, erg hé! Het is natuurlijk toch een klaagzang: Look what you did to my Dad! En mijn eigen onmacht om hem te helpen! Dank!
groet Sa

DreamOn · 15 augustus 2012 op 23:10

Erg mooi en een originele invalshoek.

sylvia1 · 16 augustus 2012 op 12:36

Ik vind het echt moeilijk om te reageren; heb je column gisterochtend voor het eerst gelezen en toen zat ik al met een dubbel gevoel. Nu nog steeds. Die eerste alinea vind ik zó geweldig, de associatie met je konijn ook. Het is origineel, kinderlijk onschuldig, absurd. Daarom juist vind ik het zo jammer dat je met je scherpe kantjes komt. Over je vader en over je moeder. Daar is ineens iemand anders aan het woord. Zo leest het voor mij. Ik vind dat niet mooi rijmen met de luchtige, kinderlijk frisse toon aan het begin en in die bijzondere laatste twee zinnen.

pally · 16 augustus 2012 op 21:41

Ik vind het zeker ontroerend, Sagita, maar net als Sylvia, zie ik twee verscchillende perspectieven die elkaar een beetje in de weg zitten. Het begin geweldig sterk, daarna wil je er m.i. te veel in kwijt over andere dingen van je vader en moeder. Aan het eind komt het weer terug: de kracht van het begin.
toch zeker :wave: :wave:

groet van pally

Sagita · 18 augustus 2012 op 12:24

Dank Sylvia voor je eerlijke reactie. Alleen begrijp ik die scherpe kantjes niet helemaal. Vermoedelijk toch te maken met een verschillende achtergrond en een flink tijdsverschil. Overigens waren het niet mijn konijntjes. Mijn vader fokte ze en soms brak er een konijnenziekte uit. Hij haalde de zieke jongen eruit en wilde deze dan doden. Ik wilde dat niet en probeerde ze te redden, maar ja dat kon ik natuurlijk niet.
Laat je niet weerhouden in het geven van reacties! Weet dat ik het zeer waardeer!
groet Sa

Sagita · 18 augustus 2012 op 12:29

Pally dank voor je reactie. Het is wel uit één perspectief geschreven: een volwassen vrouw die terugblikt op het leven van haar vader in relatie tot zich zelf. Maar misschien heb je wel gelijk als je vindt, dat er teveel zaken bijeen komen in dit stuk! We blijven leren en verbeteren!
groet Sa

JanBontje · 18 augustus 2012 op 13:15

Mooi verhaal… Respect.

Sagita · 18 augustus 2012 op 21:53

Thanks!
groet Sa!

pally · 1 september 2012 op 12:22

gefeliciteerd met je CVDM, Sa! Absoluut verdiend :kus:

groet van pally

arta · 1 september 2012 op 14:12

Een ereplaats voor een prachtig verhaal!
Gefeliciteerd, Sagita, met jouw CvdM!

Jip · 1 september 2012 op 14:25

Ja dat is het! Arta zegt het heel goed: een ereplaats voor een mooi verhaal! En ook al over konijntjes! Mijn voorpoten kriebelen: wil er zo achteraan! Gefeliciteerd!
Poot Jip!

sylvia1 · 1 september 2012 op 20:12

Gefeliciteerd Sagita!

Sagita · 3 september 2012 op 10:33

Meisjes (Arta.Pally,Sylvia) en Jip, dank voor jullie sportieve felicitaties! Ik had de keuze aanvankelijk niet gezien, maar wel het rood oplichtende bericht: Story approved! Snapte er niets van omdat ik helemaal geen verhaal had ingestuurd! Een verrassing dus en natuurlijk voel ik me vereerd dat ELEGIE gekozen is als CvdM.
Ik las onlangs een discussie in het café over hoe de keuze van CvdM in zijn werk gaat. Eerlijk gezegd weet ik dat ook niet, maar tot nu toe heb ik wel altijd gedacht als ik een CvdM las: ja het is een mooi verhaal en een goede keuze!

Dees · 3 september 2012 op 14:37

Voor mij is dit de eerste keer lezen en dan is het toch weer fijn dat een cvdm bestaat, anders had ik deze ongelezen gelaten. Ik vind hem zeer mooi. Beeldend en rond in alle opzichten. Intiem, zonder dat ik me als lezer een voyeur ga voelen. Twee breekbare hoofdpersonen. Zeer mooi.

Sagita · 3 september 2012 op 19:44

Dees dank voor je reactie. Ik ben er erg blij mee. Goed opgemerkt van die twee breekbare hoofdpersonen. Helemaal waar en kwetsbaarheid – als je dat als synoniem voor breekbaarheid mag gebruiken – is ook een kracht!
Groet Sa.

Mien · 3 september 2012 op 21:56

Gefeliciteerd met de CvdM.
Terechte keuze van de Redactie.
Pap met een grote letter … voor een speciaal mens.
Uit het hart geschreven.

Mien

Sagita · 4 september 2012 op 23:47

Mien dank! Mooie en rake reactie!
groet Sa.

Nachtzuster · 10 september 2012 op 21:34

Een late reactie, maar gefeliciteerd met een welverdiende column van de maand, Sagita! Heel mooi verhaal. De eerste en de laatste twee zinnen hebben op mij de meeste indruk gemaakt, gek genoeg. Daarin spreekt veel liefde en respect voor je vader uit.
Leuk ook om te lezen dat Libelle ook deze column heeft uitgeroepen tot Libellebokaal!

Libelle · 11 september 2012 op 07:38

In ‘Elegie’, zat het allemaal besloten, toen wist ik het bijna zeker. Wie zo kan verhalen en de moed heeft het eigen verhaal te vertellen, ook al wijkt het af van een verwachtingspatroon in het ‘gesettelde’ verhalenjargon, die heeft wat in zijn mars. Voeg daar nog de wijze aan toe, waarop de schrijver met gevoelswaarden en sentimenten omgaat; nooit vooropgezet, wel aanwezig maar waar eigenlijk?
Als recensent is de schrijver trouw in de weer en levert regelmatig en adequaat reacties. Ook daar, waar de reagenten niet te hoop lopen. De schrijver komt pas kijken bij ‘X’, zoals de veelbelovende Yfs en Nachtzuster e.a., en is zeker in staat de site op het niveau van haar ‘mission statement’ te handhaven en te overstijgen met mooie en verrassende bijdragen.
De winnaar van de Libellebokaal 2012 is … Sagita.
Proficiat! En tot zover mijn ‘selfkicker’-achtige initiatief.
Door omstandigheden is de bokaal nog niet gereed, ik beloof je dat hij voor 10 september 2013 gereed zal zijn. En mooi ook nog. Verder dank ik de jury in de persoon van drs. A., zij maakte het mogelijk de uitslag “unaniem” te mogen noemen.

Sagita · 11 september 2012 op 17:43

Libelle wat een verrassing: de Libellebokaal 2012 wat een mooie naam voor zo’n eervolle prijs. Sorry maar het is zo onverwacht en ik heb geen briefje bij me, maar ik wil heel graag de jury bedanken en mijn lieve kinderen die me al die tijd moesten missen. En bovenal mijn geweldige Pap en Mam (met hoofdletters), die al weer een poosje vanuit de hemel op hun nalatenschap neerkijken.
Tot slot jou Libelle heel erg attent en lief!
groet Sa!

Sagita · 11 september 2012 op 17:45

Dank je wel Nachtzuster, ja ontzetten leuk van Libelle onze nachtvlinder!

Geef een antwoord

Avatar plaatshouder