Er viel een ijzige stilte. Zeker twee minuten lang zweeg de televisie. Commentaar was overbodig. De fotograaf boog over de tafel in zijn donkere kamer en ondersteunde zijn hoofd met een hand, tranen welden op in zijn ogen. De herinneringen werden hem teveel. Het terugzien van zijn eigen opnames bracht zijn geheugen ook een fiks aantal jaren terug in de tijd. Een zware tijd van verslaving en het balanceren op de rand van de afgrond. Ook de interviewer – overigens nooit in beeld – zweeg. De stilte die er plotseling ontstond was niet gepland en stond ook niet in het script. De stilte was daar en vertelde meer dan duizend woorden.

Een paar maanden geleden zond de publieke omroep de documentaire uit over het werk van Frits Weeda, die van 1985 tot 1965 het leven in Amsterdam op de gevoelige plaat vastlegde. Zijn werk laat vooral de somberheid zien van een stad die hard bezig is met de vooruitgang. De foto’s van Weeda laten de schaduwzijde van die tijd zien, in zwart-wit. ‘In de schaduw van de welvaart’ heette de documentaire en zijn boek met een overzicht van zijn werk kreeg dezelfde titel. Geen vrolijke plaatjes. Maar dit geheel terzijde.

Zo’n tweehonderdduizend mensen zagen de film over zijn leven. De camera bewoog niet snel, maar registreerde perfect de mens en zijn werk. Niet geschikt voor een groot publiek. Daarnaast was de uitzendtijd rond middernacht, ook niet goed voor veel kijkers, tenzij het porno zou zijn wat we in Nederland niet kijken maar wel over kunnen mee praten. Weinig kijkers en dus niet commercieel interessant. En laten we wel wezen: wie wil er iets zien met trage filmbeelden en veel gesprekken. Liever zien we een soap of anders een domme quiz, daar blijven we voor op en dat wordt ook de toekomst van ons bestel. Dommigheid ten top. Want waar naar gekeken wordt blijft, de rest kan weg.

De Publieke Omroep moet bezuinigen, dat is nu ondertussen wel duidelijk. Bezuinigen en er moet geld worden verdiend en dat doe je niet met documentaires. Tweehonderdduizend mensen is in televisieland een schijntje en dat staat gelijk aan niks. Geen adverteerder is daar voor te porren. Nee, de Nederlandse publieke televisie zal worden tot een schijnkloon van de commerciëlen. Dat daar alleen programma’s worden uitgezonden die geld opbrengen is logisch, daar ben je commercieel voor. Wat geen geld in het laatje brengt maar zeker de moeite is om te laten zien, hoort bij de publieken. Onder andere kunst en cultuur dus.

Met de komende herindeling van Nederland 1, 2 en 3 zullen deze weinig bekeken programma’s verdwijnen. Nee, niet in het begin, maar geleidelijk aan leggen ze het loodje. Ze worden straks eerst weggemoffeld tussen de goed bekeken programma’s. Uiteindelijk zal er niemand meer naar kijken en kunnen ze verdwijnen. Opgelost. Want die dure zendtijd kan beter worden gevuld met een serie of soap. En misschien een domme blondjes quiz, hebben die ook eens de kans om iets te winnen. De Nederlandse televisie zal verschralen tot een gemiddeld niveau en wie dat niet wil zien heeft grote pech. 57 Channels and nothing on.

Langzaam aan begint ons televisieland te lijken op het land dat we zeker niet willen zijn, de Verenigde Staten. Iets diepzinnig wil er niet in. We willen vermaakt worden met platte programma’s die alleen bestaan omdat er veel mensen naar kijken en die niet uitnodigen tot enig nadenken. En dat is de macht van de meerderheid, waarbij de minderheid geen stem meer heeft. Juist voor die programma’s was ook de Publieke Omroep, maar inmiddels ook niet meer. Met dank aan alle mensen die op de regerende partijen hebben gestemd.
Mijn TV zwijgt nu ook.

Categorieën: Media

13 reacties

wendy77 · 11 januari 2006 op 13:16

Misschien maar weer lid worden van de bibliotheek dan 😉

bert · 11 januari 2006 op 14:38

Fred, een goed stuk van jou hand.
Persoonlijk denk ik dat dit wel golfbewegingen zijn. Dat geld eigenlijk voor alles wat beweeglijk is. En ook ik vind deze beweging verkeerd, maar kan het net als jij hoogstens constateren maar niet ombuigen.
Het komt wel weer terug. Op een bepaald moment, als alles grijs is gaan bepaalde zenders echt wel weer kleur zoeken om de kijkers te binden.

Troy · 11 januari 2006 op 15:21

Goed stuk. Toch valt er ook iets te zeggen voor de reactie van Bert. Als fotoliefhebber zal ik snel wat research gaan doen naar Frits Weeda. Ik ken hem niet, maar ben benieuwd naar zijn werk.

Mosje · 11 januari 2006 op 16:54

De tv is aan het verplatten inderdaad, en dat is een groot understatement.
Mensen die toch de diepte in willen zullen andere media moeten aanboren. Wendy heeft gelijk: maar weer een wat vaker naar de bibliotheek. Een filmhuis kan ook, de diepere plekjes van het internet bezoeken, weer eens wat vaker de radio aan.
Als je diepgang zoekt is het gelukkig nog te vinden.

sally · 11 januari 2006 op 17:26

Ik kijk nauwelijks meer t.v.
En dan ontdek je inderdaad hoeveel tijd je over hebt om leuke interessante andere dingen te gaan doen.

Prima column Fred.

groet
Sally

Kees Schilder · 11 januari 2006 op 17:50

[quote]Mijn TV zwijgt nu ook.[/quote]

Gelijk heb je.Ga lezen Fred.Dat kan nog steeds zonder reclamegezeik en verder niet noemenswaardig geleuter ertussen door.

prikkels · 11 januari 2006 op 17:52

Och voor diepte hebben we dan nog altijd Discovery of National Geographic.

Tja, ik ben nooit een fan geweest van de publieke omroep, maar ben ook niet echt een tv kijker. Als ik al kijk is dat naar het nieuws en naar de twee eerder genoemde zenders.

WritersBlocq · 11 januari 2006 op 17:59

[quote]die van 1985 tot 1965 het leven in Amsterdam op de gevoelige plaat vastlegde.[/quote]
Hee Fred, was het een docu die terug in de tijd ging, of is dit een verwisseling van jaartallen? Lijkt me wel gaaf, als het 1e het geval was. Jammer genoeg heb ik het niet gezien.

emaessen · 11 januari 2006 op 21:02

Ik hou het einde van de publieke omroep gemakshalve maar bij het begin van de commerciële. Tegen die tijd zijn de discussieavonden ook van de buis verdwenen. Wellicht ook de reden dat mensen nergens meer tegen protesteren.

Raindog · 12 januari 2006 op 20:48

Ik vind je column veel te somber Fred. Ook ik waardeer de kwaliteit van heel veel programma’s van de publieke omroep. Ook ik verkies die programma’s boven veel van het ander vermaak dat wordt aangeboden, onder andere door de commerciëlen. Onder andere omdat de publieke omroep hier zelf beslist niet van verschoond of gevrijwaard is gebleven en daar ligt volgens mij dan ook meteen het grote probleem van de publieke omroep. De concurrentieslag die de publieken met de commerciëlen hoegenaamd moeten leveren is juist absoluut niet op basis van kwaliteit maar voor een veel te groot deel op basis van advertentieinkomsten (STER in het geval van de publieken) en daarmee op basis van kijkcijfers. Die slag is niet voor ze te winnen. Nu niet, morgen niet en ook ‘vroeger’ was dat niet het geval. Daarom is het belangrijk om de het publieke bestel zoals dat nu is gewoon maar op te heffen en het te reorganiseren tot een kanaal (kanalen) waarop diversiteit en kwaliteit een criterium mag zijn. Overigens vind ik kwaliteit moelijk om te definiëren als meetinstrument. Ik mag dan wel niks aan Frans Bauer vinden, ik neem het de mensen niet kwalijk die hem wèl leuk vinden. Iets soortgelijks geldt ook voor de publieke omroepen. In dit land waarin men zo trots is op de ontzuiling zijn de publieke omroepen het laatst overgebleven relikwie van die tijd. Waarom dat dan wèl in stand te houden als alles weg moest? Ik vind het domweg achterhaald hoor. Ik zou programma’s als Tegenlicht, Buitenhof, Andere Tijden, Zembla en ga zo maar door, vermoedelijk net zo missen als jij indien zij zouden verdwijnen. Een organisatie als NPS en al die andere omroepen zou ik daarentegen absoluut niet missen mits dergelijke programma’s zouden blijven voortbestaan. Ik vind de publieke omroep echt totaal achterhaald. Veel van hun programma’s zijn dat allesbehalve maar anderzijds vind ik het een storend idee dat ook registraties van Andre Sneu, Frans Bauer en ander zinloos televisiegeweld onder andere van mijn belastinggeld wordt betaald. Volgens mij hoeft ingrijpen in het publieke bestel niet hetzelfde te zijn als ingrijpen in het programmaäanbod. Tenminste, niet wanneer je de onrealistische en oneerlijke concurrentiefactor zoals die nu bestaat wegneemt. Er is niets mis mee wanneer er maar 200.000 mensen naar een of andere dokumentaire kijken terwijl de massa’s op een ander kanaal hun tergende niet-best doen om de diepgang van bijvoorbeeld een Jensen te doorgronden. Als ik er dan voor kies om samen met die 200.000 te kijken is er niets loos zolang het uitgezonden wordt. En volgens mij is die behoefte groter dan een kaal cijfer afgezet tegen andere cijfers. Wie echt kwaliteit zou kiezen zou de publieke omroepen daarom vandaag nog opheffen. Vergeet tenslotte niet dat de omroepen bij uitstek goed zijn in het zichzelf in stand houden, ongeacht hoe hard de ledentallen dalen. Navelstaarderij op een Goois matras, een soort van Big Brother maar dan eentje waar alleen de ingewijden naar mogen kijken. En daar is dus helemaal niets publieks aan.

KingArthur · 12 januari 2006 op 21:00

De wet van de grootste gemene deler. Dat is idd de kant die we opgaan. Terug naar de zwart/wit televisie en oog voor de nuance is er niet meer. Goede column.

DriekOplopers · 12 januari 2006 op 22:03

Ik deel je bezorgdheid. Met dank aan Circus Balkenende, en in het bijzonder Medy van der Laan, wordt de publieke omroep verschrikkelijke dingen aangedaan.

Maar toch… Ook nu zijn heel veel publieke programma’s het bekijken echt niet aard. Echt niet. Dat geldt wat mij betreft voor haast alle programma’s van de EO en van de TROS, maar ook alle andere omroepen maken zich schuldig aan het uitzenden van vullis. Maar inderdaad, er zitten ook juweeltjes tussen. We hopen dat dat in de toekomst zo zal kunnen blijven..

We wachten bezorgd af.

Driek

Trukie · 12 januari 2006 op 23:07

Om van Ned 1 naar B te verhuizen, is niet zo omslachtig. Oeverloos zoeken naar kritische programma´s die tussen wal en schip gevallen zijn, is minder.
Maar juist die programmamakers komen wel weer terug.
Ook een circus gaat voorbij

Mooie column Fred.

Geef een antwoord