Na het lezen van een aantal reacties op mijn vorige column realiseerde ik me dat mij meer van het hart moet. In een poging het vraagstuk omtrent vlees eten in het voordeel van de dieren te laten beslissen, houd ik dit pleidooi. Het blijft een column, dus ik zal het kort houden. Een van de beweegredenen die ik regelmatig hoor is: ‘ik vind vlees lekker’. Oké, lekker. Het eten van vlees creëert dus een bepaalde positieve emotie bij de consument, een vorm van geestelijk welbehagen. Goed. Nu zeg ik als rationeel (let wel: rationeel) denkend mens: als ik een hond sla en pijn doe, dan vind ik dat lekker. Ofwel, ik houd er een geestelijk welbehagen op na. “Hé! Dát is belachelijk”, zult u zeggen. Ja, en groot gelijk heeft u. Maar het doden van dieren, dat wil zeggen het laten ervaren van pijn, leed, stress om het vervolgens te af te maken en op te eten omdat het zo lekker is, is dat niet? “Nee, want vlees eten zit in onze natuur en in ons voedselpatroon.” Klopt, althans voorlopig. Toch zijn dat volgens mij andere argumenten dan zeggen dat vlees lekker is.

Over het voedselpatroon kan ik kort zijn. Miljoenen vegetariërs en veganisten leven in deze wereld en gaan gemiddeld niet eerder dood of leven een kwalitatief slechter leven. Sterker nog, veel voedingbureaus en diëtisten raden mensen een vegetarisch dieet aan, omdat het beter is voor de gezondheid. Dus om te zeggen dat we vlees nodig hebben, is inmiddels een redelijk achterhaald idee.

“Oké, oké, maar het zit in onze natuur. We zijn geëvolueerd tot omnivoren.” Ook nu geef ik u gelijk. We zijn vlees- en planteneters geworden. Dat is een bepaald gedrag. Gedrag dat door omstandigheden is ontstaan, mogelijk in vroegere tijden waar de mens vlees moest eten om te overleven. Daarna is het een gewoonte geworden, waarbij de mogelijkheid om vlees te kunnen eten blijkbaar een soort van status meebrengt (waar welvaart toeneemt, neem ook de vleesconsumptie toe). En ómdat het van oudsher de macht der gewoonte is, is het doden van dieren gerechtvaardigd. Is het niet zo dat we door de loop der eeuwen als ontwikkelende beschaving datzelfde gedrag zijn gaan toetsen aan normen en waarden? Kregen wij in de westerse wereld niet de mogelijkheid om na te denken over ethiek? Is het niet díe eigenschap, het vermogen om over goed en fout na te denken én daar naar te handelen, die ervoor zorgde dat slavernij werd afgeschaft (een ‘gewoonte’ die duizenden jaren plaatsvond), dat vrouwen en arbeiders rechten kregen, dat discriminatie en racisme verboden werden? Kortom: dat mensen rechten kregen?

“Nu vergelijk je dieren met mensen met dieren, dat kan toch niet! Deze vergelijking mag je niet maken, wij zijn andere wezens, wij kunnen immers redeneren.” Ook dat is gedeeltelijk waar. Maar, wil dat juist niet zeggen dat wij, als denkende wezens, ons niet moeten afvragen of onderscheid maken in soorten (met ander woorden: dieren ondergeschikt maken aan ons belang) nog steeds ethisch verantwoord is? Daarmee bedoel ik niet dat dieren dezelfde rechten als mensen moeten krijgen (stemrecht voor een koe, lijkt me niet echt nuttig, hoewel de Partij voor de Vrije Uiers?), maar wellicht wél bepaalde rechten die wij als samenleving inmiddels zo koesteren. Het recht om vrij te zijn. Vrij van pijn en lijden. Waarom? Misschien juist wel omdat zij niet kunnen redeneren. Of, omdat het onschuldige levende wezens zijn die, net als wij, pijn en leed kunnen ervaren.

Tja, het voldoet niet helemaal aan de eisen van een column, maar het mag best gezegd worden ?


4 reacties

Shitonya · 4 oktober 2006 op 12:27

Je poging om een vleeseter te overtuigen om geen vlees meer te eten is mislukt. Waarom? Dat vraag ik mijzelf ook nog steeds af. Ze zijn al van jongs af aan opgevoed met vlees en weten dus niet beter. Het maakt niet uit hoeveel goede argumenten je opsomt, het wil toch niet doordringen tot de botte harses van de vleeseter.

Het komt erop neer dat mensen nog steeds dieren ondergeschikt vinden, vinden dat vlees eten zo “hoort” als hij terugkijkt naar het verleden, denken dat dieren geen gevoel hebben en als zij denken van wel, dan interesseert het hun nog geen barst. En vleeseters die wel eraan denken om vegetarisch te worden zijn psychisch te zwak om het vol te houden. De simpele reden “lekker”, de drang naar vlees blijft voor hen altijd sterker dan het dierenleed. De massamoord die voor hen wordt gedaan. Iedere dag weer…

Ah, trouwens, het aantal vleeseters zou wel gigantisch afnemen wanneer ze hun eigen vlees zou moeten slachten. Maar zolang er nog gestoorde mensen rondlopen die het voor anderen willen doen, dan blijven de mensen vrolijk huppelend een burger bij de Mac grijpen..

Mooie column!

BrokenHalo · 4 oktober 2006 op 13:00

Of een lekker frikandelletje speciaal bij de Febo, heerlijk!
Ik lees zeker goede argumenten voor het niet eten van vlees, maar zoals shitonya zegt, ik voel me niet geroepen om nou minder vlees te gaan eten. Misschien omdat het er inderdaad zo ingebakken zit, misschien omdat ik het gewoon echt lekker vind.
Wel vind ik het een goede column, alle puntjes netjes op een rij en heel goed leesbaar geschreven. Maar wel of niet vlees? Ach, dat moeten mensen lekker voor zichzelf uitmaken. Dat heeft niks te maken met wel of niet zwak, maar meer te maken met een persoonlijke voorkeur.

KawaSutra · 4 oktober 2006 op 14:06

Ik ga voor vlees en vrijheid, maar dan wel op een ethisch verantwoorde manier. Moet toch kunnen als rationeel denkend mens beredeneerd?

Dees · 4 oktober 2006 op 14:26

Mooi geschreven. Je betrapt mij in ieder geval wel. Want ik kan idd geen enkele echt goede reden verzinnen om vlees op het menu te laten staan.

Geef een antwoord

Avatar plaatshouder