Vanochtend heb ik een kunstwerk gemaakt. Meerdere zelfs.

Ik zat ziek thuis, stond om een uur of acht op en zette meteen de PC aan. Ik keek om en zag mijn nog onopgemaakte bed. Zo – makkelijk was dat – mijn eerste kunstwerk van de dag lag al klaar. Nadat ik mijn email had gelezen en een kop slappe thee had gedronken, bracht ik mijn kopje naar de keuken. Mijn huisgenoot was flink bezig geweest and had spek met eieren gemaakt. De keuken was een totale puinhoop maar ik besloot om het gewoon zo te laten staan. Ziezo! Mijn tweede kunstwerk en het was pas twintig over acht!

Ik voelde me een stuk beter dan tijdens de laatste paar dagen en besloot om wat gezelschap op te zoeken. Wie zou vrij hebben op deze doodgewone werkdag? Ik keek in mijn vriendenbestand op de PC. De herinneringen vloeiden heerlijk terug als ik zag de namen van enige vrouwen met wie ik naar bed was gegaan. Ik maakte een aparte lijst van al deze speciale namen, draaide dat uit op mijn oude vertrouwde HP LaserJet en zette hem op de muur boven mijn bureau met een punaise – alweer een kunstwerk gemaakt en ik was nog niet eens in bad geweest!

Rembrandt van Rijn, Vincent van Gogh, Monet, Manet, Caravaggio, Vermeer, Rubens: al deze beroemdheden studeerde jarenlang de kunst. Ze hebben er allemaal jaren over gedaan om de vorm van een borst of een oog of een wolk na te kunnen bootsen met potlood of verf. Deze geniale, bijna goddelijke, wezens hebben er nota bene zelf voor moeten betalen, met hun ziel, hun zweet, hun tranen, en in een paar gevallen hun geestelijke gezondheid. En wat kregen ze in ruil daarvoor? Tijdens hun leven, meestal niets. Geen waardering, geen hoogachting en, in de meeste gevallen, zeker geen geld.

Maar tegenwoordig is harde werk en talent helemaal niet nodig. Kunst bestaat niet meer uit studeren, oefenen en werken, werken werken. Kunst tegenwoordig is niets meer dan een ophoopstapeling van de gekste ideeën die je maar kan bedenken. Vroeger was het 1% inspiratie en 99% perspiratie. Nu is het effe naar de ijzerhandel of in de vuilnis kijken en een paar willekeurige voorwerpen op de grond gooien, of aan elkaar plakken. Nu is het een leeg wit velletje in een kader of een oude boskabine dat iemand uit elkaar heeft gehaald en opnieuw gebouwd in een kunstzaal.

Kijk! Ik ben een kunstenaar! Ik pakte net de krant van gisteren en heb erop gescheten. Godverdomme, wat is dat zo mooi! Ik pak even de telefoon en als ik de juiste rijke stinkerd aan de lijn krijg kan ik hem verkopen voor een paar miljoen dollar.

Kijk! Ik ben een schilder (en ik heet echt niet Kees). Opeens kreeg ik de neiging om flink te niezen. Kon die zakdoek net niet op tijd pakken. Geeft niet, ik blaas alle snot met volle kracht tegen de muur – weer een prachtig kunstwerk gemaakt!

Easy money.

Kunst is niet makkelijk. Het woord betekent de tegenovergestelde van makkelijk. Kunst betekent: vaardigheid, talent. Iets waar je heel hard aan moet werken, iets waar je grote stukken van jezelf instopt, iets dat je bloed, zweet en tranen kost, iets waar je later trots op kunt zijn omdat je na al die tijd van werken, oefenen, werken, en weer oefenen eindelijk een prestatie kan geven. Het is GVD geen fucking prestatie om twee bakstenen naast elkaar te leggen!

Well I could have told you Vincent, this world was never meant for one as beautiful as you.


7 reacties

Dees · 25 februari 2007 op 12:33

Je column lees ik ook als het verlangen naar authentieke schoonheid.

Maar een kwakje snot op de muur is natuurlijk geen kunst, een kwakje moet wel kunstig terecht komen en dat vergt niesbeheersing 😉

Mug · 25 februari 2007 op 14:14

Ik ben het compleet met je eens dat totale onzin al snel kunst wordt genoemd tegenwoordig, dat ten eerste. Op school moesten we ook de moderne kunst leren waarderen, ook de inelkaar geflanste ijzeren buizen. Ik heb het nooit gekund. Toch wil ik ook even iets rechtzetten…

In je column schrijf je dat schilders vaak arm waren en niet gewaardeerd. Daarbij noem je een aantal schilders. Het romantische beeld dat schilders alleen voor hun eigen gemoedsrust schilderden en niet voor geld en nooit gewaardeerd werden is niet waar. Van Van Gogh weet iedereen dat het toevallig wel klopt. Rembrandt was een zeer gewaardeerd schilder, ook zeker niet onvermogend. Hij was alleen wat eigenwijs waardoor opdrachtgevers het niet altijd eens waren met de manier waarop hij hen wegzette.
Ook Monet werd erg gewaardeerd en was niet arm. Rubens heeft zelf een enorm vermogen nagelaten bij zijn overlijden. Over Vermeer is nu eenmaal weinig bekend, hij was niet rijk, maar creperen van armoe was er ook niet bij. Ook Vermeer werd gewaardeerd, hij werd tot twee keer toe tot hoofdman van het schildersgilde gekozen. Manet was een zielig geval, hij overleed aan syfilis, maar werd wel gewaardeerd, hij kreeg een medaille voor zijn werk. Caravaggio is erg arm gestorven, maar dat was meer zijn eigen schuld dan dat hij niet gewaardeerd werd, erg veel bekende schilders uit heel europa gingen bij hem in de leer.

Zo, sorry voor de geschiedenisles, maar dit moest ik er even over kwijt:-)

Trukie · 25 februari 2007 op 14:21

Vermeer had een rijke schoonmoeder en 1 vaste afnemer van zijn schilderijen. Hij had wel een rijkdom aan kinderen maar een lage produktie.
Tja, kunst is echt een vak. Kunstenmaken ook.
Hoe breng je het aan de man of vrouw.
MensinEngeland, je brengt me op een idee. Ik loop nog even langs het museum.

SIMBA · 25 februari 2007 op 20:01

Leuke column over “kunst”!
Ik was eens in Maastricht in het Bonnefanten museum en daar was een zaal die vol lag met vuilnis; echt heel goor. Maar omdat dit in een museum lag liepen er mensen heel geinteresseerd omheen 😮

Anne · 25 februari 2007 op 20:12

Ook ik moet natuurlijk van me laten horen, dat spreekt voor zich.

Heel begrijpelijk dat je het idee over beeldende kunst hebt zoals je dat in je column beschrijft. Helaas is er erg veel rotzooi te zien en te koop, dat is gewoon waar. Dat maakt het voor de integeren onder ons, de harde werkers die zelf hun scherpste critici zijn, moeilijker om serieus genomen te worden.

Maar toch, het is ook een kwestie van de plek; waar ga jij naar beeldende kunst kijken? Want er zijn wel degelijk plekken, goede galeries, goede musea, open atelier-dagen bijvoorbeeld van de Rijks-academie in Amsterdam, waar echt wel mooie dingen te zien zijn. Ik kan het weten, kom zelf van de Rijks, heb me ook vaak genoeg aan troep geergerd, maar ook beslist veel mogen genieten van bijzonder werk van medekunstenaars. En dan, als je dan wel iets echt waardevols ziet, dan maakt dat in een keer alle troep goed. Echt waar.

Paar namen van goede Nederlandse kunstenaars: Anne van de Pals, Paul Drissen, Lisa-May Post, Li van der Werf.

arta · 25 februari 2007 op 20:31

Ik heb je column met veel plezier gelezen, al ben ik het niet helemaal met je eens.
Wat kunst is bepaald elk mens voor zichzelf, vind ik. Sommige voorwerpen die van oude materialen in elkaar gezet zijn vind ik prachtig, sommige realistische schilderijen vind ik niks… Zoveel mensen, zoveel smaken, zoveel kunsten.

pally · 26 februari 2007 op 14:37

Een beetje kort door de bocht om te stellen dat alle rotzooi als moderne kunst bestempeld wordt. Wel is misschien abstracte kunst wat moeilijker te beoordelen dan figuratieve kunst. De laatste wordt vaak (maar ook niet altijd) beoordeeld naar vakmanschap en gelijkenis met de realiteit.
Ja, zou ik met Anne willen zeggen : ga naar goede musea en voel daar wat je zelf mooi vindt of wat je iets doet, nog altijd het beste criterium , volgens mij.
groet van Pally

Geef een antwoord

Avatar plaatshouder