Stel, je bent een kunstenaar en zoals het rechtgeaarde kunstenaars betaamt leef je van werk naar werk. Je verkoopt wat, vindt inspiratie, aan de slag maar weer, nieuw werk, nieuw medium, nieuwe visie, you name it. Op zekere dag ben je het mecenaat van die ene bewonderaar beu of wil je wel eens wat meer publieke belangstelling voor je werk. Je waant je de nieuwe Picasso of hebt een idee dat de wereld moet kennen. Dan zoek je publiciteit. Uiteraard kan je niet aan reclame doen, daar zijn noch de middelen, noch de connecties voor. Geen probleem. Er is een uitweg voor de ellende, een uitweg naar de wereldwijde bekendheid. Je hoeft er niet eens veel talent voor te hebben. Het enige wat je doet is keet schoppen, liefst met een afbeelding van Mohammed, met Islamitische homo’s of als je echt zeker wil zijn, met een combinatie van beiden. Gegarandeerd krijg je aandacht, zo niet lokaal, dan wel regionaal, landelijk of zelfs wereldwijd. Voor je het weet wordt je naam gescandeerd in Islamabad en Teheran. CNN, Al Jazeera, Fox. Het sterrendom lonkt.

Zoiets moet ook de Iraanse Sooreh Hera gedacht hebben. Mevrouw Hera is in Teheran geboren en woont in Nederland. Zij beeldde de profeet Mohammed en zijn schoonzoon Ali af als twee homoseksuele mannen. Op die manier, en ik citeer, wil de kunstenares protesteren tegen de hypocrisie die in de Islamitische wereld over homoseksualiteit heerst. Einde citaat. Het gemeentemuseum van Den Haag exposeerde korte tijd het werk. Tot de directeur door kreeg wat de twee heren zoal moesten voorstellen en dat dat niet meer was dan een keiharde schop tegen sowieso al gevoelige schenen.

Mohammed afbeelden als incestueuze homoseksueel. Daar kan geen mediacampagne tegenop, daarbij is Saatchi & Saatchi een groep tieners die met een handcamera een filmpje maken en het internet op zwieren. Als je daarmee de wereldwijde pers niet haalt… Als je daarmee geen protest uitlokt…

Ook de hollywoodproductie ‘The kite runner’ kon wat extra promotie gebruiken. Dus werden vier Afghaanse jongens die een rol spelen in de film middels een wereldwijd persbericht uit Afghanistan geëvacueerd. De heren speelden mee in een homoseksuele verkrachtingsscène en die zou wel eens tegen de Afghaanse normen en waarden kunnen ingaan. In het Westen gaan die scènes er in als zoete koek, lees ik tussen de regels en ik vraag me af wat dat dan over ons zegt. De film is niet in Afghanistan uitgebracht, zo staat te lezen, maar zal er door het illegale circuit toch een breed publiek bereiken. De kennis van de producent is ongekend, een profeet is opgestaan.

Die profeet moet ook de bedreigde situatie van zijn acteurs hebben voorvoeld en dus liet hij de vier vluchtten naar de Verenigde Arabische Emiraten. Een land waar homo’s niet meteen met open armen worden ontvangen. Zoals het Hollywood betaamt gaat de vlucht niet discreet maar met foto en toelichting, een privévliegtuig was net boven het budget. Naar een land waar homo’s wel eens achter tralies durven belanden. Dat maakt de kans op een tweede vlucht groter, de kans op belangstelling stijgt exponentieel met herhalingen van feiten. Dat is een harde wet. En dus, persbericht op het net geschoten, hopend op rijen aan de box office. Desnoods in tweede zit.

Kunst zet aan het denken, dat onderscheidt haar van kitsch, dat staat meestal in de inleiding voor salontafelboeken over moderne kunst, ik denk dat het drempelverlagend moet werken. Kunst en kitsch, dat is het verschil tussen een museum en de posterafdeling van de lokale Expo. Het verschil tussen de cinematheek en het cinemacomplex. Daar worden lessen aan gewijd op scholen en universiteiten, daar worden televisieprogramma’s over gemaakt, daar verdienen filosofen hun grijze haren op. Kunst die het van goedkope relschopperij moet hebben is kitsch. Ze is doorzichtig als de toegangsdeur tot de posterwinkel, open als de smakeloos artificiële patio van cinemacomplexen. Helaas trekken die meer volk dan de musea voor Schone en Moderne kunst.

www.janseurinck.be


9 reacties

Avatar

Prlwytskovsky · 12 december 2007 op 19:05

Kunst is geloveloos, meningenloos, oordelenloos maar vooral neutraal. Kunst is kunst!!! Niet meer en niet minder.
Hier doen wij het op onze manier en als mensen dat niet bevalt gaan ze maar naar hun geboortgrond terug. 😉
Maar ondanks dit: je column zit goed in elkaar, Nighthawk.

Avatar

arta · 12 december 2007 op 19:29

In grote lijnen ben ik het wel met je eens, Nighthawk!
Bij de portretten die jij aanhaalt had ik ook mijn bedenkingen. Is dit kunst of aandachttrekkerij, en dan niet voor een zaak, maar voor een persoon?
Mijn idee was het laatste.
Ik had nooit eerder gehoord van Sooreh Hera, maar nu valt haar naam wereldwijd.
Op deze manier kan ik geen respect opbrengen voor een kunstenaar/kitchenaar, maar dat is natuurlijk mijn persoonlijke mening.

Je hebt het weer goed neergezet! 🙂

Avatar

lisa-marie · 12 december 2007 op 20:46

Een column die goed in elkaar zit en mij ook aan het denken zet.
Vooral in je laatste alinea kan ik mij vinden.

Avatar

Anne · 12 december 2007 op 21:09

Hoewel ik het eens ben met het gedefinieerde verschil tussen kunst en kitsch, is ook hier en altijd, naar mijn idee de eerste vraag waarop een antwoord moet worden gegeven: Hoe, en niet: Wat. Ik ken het werk van de Iraanse kunstenares niet, net zo min als de producent/profeet rond de film. Misschien zou ik tot dezelfde slotsom komen als jij. Maar er zijn in de geschiedenis al heel vaak schenen-schoppende kunstwerken gemaakt, waarvan de waarde ook nu nog overleeft. Ik denk omdat ze, ondanks het rel-schoppende karakter toch, voorbij dat aspect, iets waardevols aankaart(t)en. Soms moet relschoppen gewoon, ook binnen kunst.

Avatar

nighthawk · 12 december 2007 op 22:02

Hier doen wij het op onze manier en als mensen dat niet bevalt gaan ze maar naar hun geboortgrond terug.

zou je er dan ook voor pleiten om de paus terug te sturen naar duitsland omdat hij niet kan lachen met de da vinci code

Avatar

KawaSutra · 13 december 2007 op 00:35

Tja, dit is één interpretatie van deze kunstuiting. Een andere is ook goed mogelijk. Bovendien neig ik ernaar jouw beoordeling te delen maar niemand kan in het hoofd van de kunstenaar kijken.
Goed geschreven column met een klein schoonheidsfoutje:

[quote]…en dus liet hij de vier vluchtten naar…[/quote]

Avatar

Grumpy-old · 13 december 2007 op 00:44

Je slaat de spreekwoordelijke spijker op de kop.
:wave: :wave: :wave:
Zo had ik zelf onlangs een aantal maal een klacht ingediend bij onze reigomanager . Tot 3 x toe een beleefde brief met daarin mijn aanklacht op de verkeerde aanpak en de naar mijn gevoel verkeerde gang van zaken. Daarop kreeg ik nooit antwoord tot ik het vorige week zo kotsbeu was en dezelfde brief doorspekte met krachtaal onder de aanhef “Hey lul”. En plots, zie daar, gisteren een antwoord. Blijkbaar val je tegenwoordig niet meer op als je geen scheldwoorden gebruikt of iemand voor rotte vis uitmaakt. Schijnbaar dus ook in de media. En da´s wel KUT

Greetz
Grumpy

Avatar

Grumpy-old · 13 december 2007 op 00:46

[quote]zou je er dan ook voor pleiten om de paus terug te sturen naar duitsland omdat hij niet kan lachen met de da vinci code[/quote]

😆

was die code grappig bedoeld dan ?

Avatar

pally · 13 december 2007 op 14:37

Je kaart een belangrijk item aan wat betreft de kunst en of die wel of niet integer is, Nighthawk. Hoewel ik mee kan voelen met hoe je daarover denkt, zijn er toch altijd mensen geweest in alle disciplines van kunst die hun nek uitstaken, zich provocerend
uitten. Grenzen moedwillig overschreden. Soms heeft dat werkelijk nut, soms zal het een publiciteitsstunt zijn. Als ik mij daar niet werkelijk in verdiep, vind ik oordelen lastig.
Goed geschreven column,

groet van Pally

Geef een antwoord