De jonge leraar Nederlands staat te trappelen voor het bord om zijn eerste taallesje te geven aan twintig brugpiepers. “Werkwoorden, jongens en meisjes!” roept hij enthousiast. “Heel makkelijk: regelmatige werkwoorden zijn de doe-woorden die op ‘en’ eindigen! Wie kan daar een voorbeeld van noemen?” Hij kijkt met twinkelende ogen de klas rond, met zijn schoolbordkrijtje popelend in de aanslag om de rijen woordjes die nu ongetwijfeld opgedreund gaan worden op te schrijven. Hij wil het de kinderen niet al te moeilijk maken, deze eerste les. Maar helaas. Veertig stomverbaasde ogen kijken hem aan. Menig leerling schuifelt onrustig op zijn stoel. Dan waagt een blond meisje met een poppengezicht schuchter: “Werkwoordah? Doe-woordah? Ik ken helemáál geen woordah die eindigah op ‘en’!”
Had deze leraar nou bijvoorbeeld in Vollenhove op een school les gegeven, dan had hij een antwoord van dezelfde strekking gekregen: “werkwoordn? Ik ken helemáól geen woordn die eindign op ‘en’!”

Nederland is een land met veel dialecten. Ik neem mijn petje af voor mensen die in dit landje komen wonen en onze taal moeten leren. Want het maakt veel uit of je je tweede taal in Friesland mag gaan leren of in Limburg. Maar ook ontstaat er zo langzamerhand een nieuwe trend. De werkwoorden worden niet meer uitgesproken zoals het een aantal jaren geleden nog wel het geval was.

Het viel me voor het eerst op in het programma ‘Hollands next top model.’ Niet echt my cup of tea, maar ja, als moeder van een puberdochter krijg je de vreselijkste shit door je strot gestampt. De presentatrice, Yfke Sturm, bekritiseerde jonge wannabe-models op hun uiterlijk, uitstraling, maar ook op hun algemene ontwikkeling zoals bijvoorbeeld hun beheersing van de Engelse taal, door die meisjes auditie te laten doen bij een Engelstalige mooie-hoofdjes-verzamelaar.
Helaas bleek deze Yfke haar éigen taal niet eens te beheersen. Zo stond ze tijdens het programma, waar ik toevallig een paar fragmenten van heb gezien, met een foto in haar hand. Twee meisjes stonden met angstige bambi-ogen tegenover haar, want het wrede vonnis zou worden geveld: wie er mocht blijven, en wie vanavond met de staart tussen de mooie benen het pand mocht verlaten.

“Ik sta hier met nog maar één foto in mijn handah. Degene van wie de foto is mag blijvah. De ander moet dan vanavond nog vertrekkah,” zo sprak de enigszins hese stem van Yfke. “Okee, we hebbah mooie dingah van je mogah zien. Maar je zult nog hard moetah werkah aan je presentatie.” Met stomme verbazing heb ik zitten luisteren. Wat een taalverkrachter! Maar sindsdien hoor ik het toch echt steeds meer om mij heen.
“Blijvah zittah! Zo kan ik je schoenah niet vastmakah!” hoorde ik van de week nog een jonge moeder tegen haar kind zeggen. Ik blijf me verbazen, maar gelukkig heeft die jonge leraar Nederlands er wél iets op gevonden.

“Vandaag gaan we het hebben over regelmatige werkwoorden. Dat zijn doe-woorden die op ‘ah’ eindigen. Wie kan er zo’n woord noemen?” Meteen schieten er twintig vingers de lucht in.
“Ik meneer! Winkelah!” “Goed zo, wie weet er nog een woord?”
“Comazuipah!”
“Blowah!”
“Spijbelah!”

En tevreden krast het krijtje van meneer Jansah over het bord, haastig, om alle werkwoordah op te schrijvah.


Avatar

DreamOn

DreamOn publiceert sinds 2006 columns op het internet. Zij schrijft over alles wat haar bezighoudt. Vaak (te) breedsprakig, maar dat is een leerpunt! In het dagelijks leven is DreamOn pedagogisch coach en heeft ze haar man, kinderen, familie en vrienden lief.

29 reacties

Avatar

Mien · 12 november 2008 op 07:33

Goede en grappige column.
10 met een griffel, ga zo DO(or)!!!

Nooit beseft dat de Appie Happie nu ook al de Nederlandse taal bepaald. :hammer:

Gelukkig leveren werkwoorden tegenwoordig bij schoolgaande jeugd in ieder geval een AHA-Erlebnis van FrieslandAH(A) tot LimburgAH(A)!!! 😆

Mien AH(A)Erlebnis

Avatar

Fem · 12 november 2008 op 07:39

petje af voor de creatieve leraar 😀

Ik heb het geluk gehad door mijn vader constant op de vingers te worden getikt bij foute uitspraken, anders had ik als geboren hagenees (met een gebrek aan grammaticaal talent) nooit kennis mogen maken met EN…

Avatar

SIMBA · 12 november 2008 op 08:13

Prima column DO!!
Ik heb op de middelbare school eens een berisping van de leraar nederlands gehad omdat ik te netjes nederlands sprak voor een limburgse! Ik zong namelijk alleen in de muziekles en niet als ik nederlands sprak. 😀

Avatar

lisa-marie · 12 november 2008 op 10:26

Hij is gewoon goed!
Ik heb ook moeten lachen zo werd ik er in mee genomen, zat ook even in die klas 😆
Het is ook heel herkenbaar en het valt mij ook steeds meer op als ik naar de tv kijk.

Avatar

Dees · 12 november 2008 op 10:29

Hahaha, superleuk. De humor van DreamOn komt er weer eens uit. Leuk 🙂

Avatar

Ma3anne · 12 november 2008 op 10:32

Op een geweldige en geestige manier een probleem aan de kaak gesteld, dat meer aandacht verdient dan het krijgt.

Het lerarenvolk denkt vaak vanuit de kennis die het zelf heeft en heeft vaak geen oog voor het referentiekader van de leerlingen.
Streektaal wordt meestal niet gezien als moedertaal, maar als een foutje in het Nederlands. Voor kinderen die hun streektaal als moedertaal hebben, is Nederlands de tweede taal. Bij buitenlandse kinderen wordt hier overigens meestal wel rekening mee gehouden.

Die jonge leraar belooft een topper te worden. Geweldig, hoe hij dit probleem heeft opgelost. 😀

Avatar

doemaar88 · 12 november 2008 op 10:33

Hele goede column, leuk onderwerp en oh zo waar 😆

Avatar

klapdoos · 12 november 2008 op 10:53

Heerlijke column, erg gelachen. Hoe waar is dit alles en hoe weinig wordt er aan gedaan.Die leraar zal een kei worden in Nederlands.
Groet van leny 😆 😆 😆 😆

Avatar

DriekOplopers · 12 november 2008 op 11:42

Bewonderond heb ik je column gelezen. En het is altijd spannond als ‘ie wordt geplaatst. Mijn columns zijn vaak nogal beledigond, maar dat heb jij niet nodig; jij schrijft meer beschouwond.

De terechte complimenten zijn natuurlijk wel heel motiverond. 😉

Avatar

Anne · 12 november 2008 op 12:01

Erg leuk! Strak in mekaar gezet, en ontzettend grappig!

Avatar

pally · 12 november 2008 op 13:01

Voorbeeld van een geestige column met inhoud, Do!
Ik erger me overigens ook wezenloos aan dat soort sprekah. :wave:

groet van Pally

Avatar

trawant · 12 november 2008 op 16:30

Deze column is kickah..!

Avatar

Mup · 12 november 2008 op 17:56

Ik ken meneer Jansen niet, maar vind hem nu al aardig. Heb zelf een Brabants accent, en vind het heel vreemd klinken, als ik mezelf terug hoor 😕

Groet Mup

Avatar

Prlwytskovsky · 12 november 2008 op 18:00

Wat een pracht beschouwing van de Nederlandse taal. Compli Do. :duimop:

Vgoegah stong onze leraar te verkondigen dat een klein voegwoordje de strekking van een zin totaal, tot in het in het negatieve, kan doen veranderen. Bijvoorbeeld het woordje “on”. Zin en onzin, weer en onweer. Aan mij vroeg hij een ander voorbeeld te noemen.
On-derwijzer, zei ik en werd meteen de klas uitgestuurd. 😉

Avatar

pepe · 12 november 2008 op 18:53

Leuke column.

Al blijf ik wel van mening dat elke tijd een eigen taal mag hebben naast het ABN.
Of dat nu een straat-, chattaal of een dialect is, dat maakt mij niet uit.

Ik moest wel lachen om het taallesje, volgens mij krijgen brugpiepers Nederlands. Het woordje taallesje willen ze niet meer kennen;-)

Avatar

KawaSutra · 13 november 2008 op 01:59

Volgens Sjaak Bral is het Nederlands afgeleid van het Haags. In dat licht gezien valt het allemaal nog wel mee. 😀
Leuke column!

Avatar

Neuskleuter · 13 november 2008 op 08:42

Erg leuk! Ik houd wel van correcte taalcolumns 😀 En dan vooral als ze zo goed lopen als deze!

@Ma3: Goed punt! Op de basisschool sprak ik nog enorm plat, met 4 e’s, 5 o’s en geen -en, maar -n op het eind. Inmiddels is dat bijgesteld tot een vlottere combinatie, maar niet met docenten zoals meneer Jansah!

Avatar

Ma3anne · 13 november 2008 op 10:01

@Neus: Maar als je schrijft hoor ik daar geen barst van. :hammer:

Avatar

SIMBA · 1 december 2008 op 08:29

Gefeliciteerd DO! Terecht een maandje bovenaan :kus:

Avatar

Mien · 1 december 2008 op 08:52

Proficiat DreamOn,

Terecht op de voorpaginah.

Mien

Avatar

lisa-marie · 1 december 2008 op 10:25

Gefeliciteerd Do met de cdvm :ballon: ,
hij is en blijft hartstikke goed.

Avatar

Ma3anne · 1 december 2008 op 13:02

Gefeliciteerd Do!
Terecht column van de maand. :klappen:

Avatar

KawaSutra · 2 december 2008 op 01:36

Nog een keer gelezah, hij blijft leuk!
Dus terecht bovenaan. :ballon:

Avatar

DriekOplopers · 2 december 2008 op 12:55

Even DreamOn gebeld: “Hee schat, Driek hier.” Ze antwoordde: “Doe niet zo gek, je zit naast me op de bank, idioot. Jij altijd met je getelefoneer…”

Nou ja, Do: gigantische felicitatie met de terechte uitverkiezing tot Column van de Maand. Super.

Avatar

Neuskleuter · 3 december 2008 op 08:11

Gefeliciteerd! Aan de reacties te zien maakt het nogal wat los, want ik zie bijna geen -ah-loze reactie! 😀

Avatar

Veritas · 3 december 2008 op 16:19

Erg sterk en precies zoals een column bedoeld is, kritisch, grappig en een mooi rond verhaal!

En nog lekker leesbaar ook, ondanks de verbasteringen… 🙂

Avatar

Dees · 6 december 2008 op 13:02

Inderdaad terecht, dit is een column zoals een column hoort te zijn. Grappig, doortimmerd en rondgeschreven. Dus ook van mij een dikke felies 😉

Avatar

DreamOn · 7 december 2008 op 22:09

Bedankt voor alle leuke reacties. Ik was heel blij verrast, toen mijn column CvdM bleek te zijn!
Driek begon mij ineens te feliciteren, en ik dacht: “O help, wat ben ik vergeten? Wat is er ook alweer met 2 december?” Ik had echt geen idee.
Maar toen had hij cx voor me opgestart en toen zag ik het. Erg leuk!

Liefs, DO.

Avatar

E-TeksT · 28 december 2008 op 15:09

Goede column, helemaal waar!

Wat ik ook altijd zo erg vind is als mensen zeggen: Ik ben de enigste (tenzij ze ook werkelijk enig zijn natuurlijk 😉 of wanneer ze het woord als gebruiken i.p.v. dan.

Keep on writing!

Groetjes Eva

Geef een antwoord