In Nigeria bestaat de traditie dat ouders niet op de begrafenis van hun kinderen aanwezig zijn, want ouders behoren hun kinderen niet te begraven. Natuurlijk kom ik er nooit overheen. Wie zou dat wel kunnen, over de dood heenkomen van wie je zo lief is als je kind? De keerzijde van de liefde voor mijn kind is levenslang verdriet. Ik ben rouwdrager en zal dat mijn leven lang blijven. Want rouw verwerk je niet, rouw draag je. En telkens opnieuw rouw ik, bij elke belangrijke gebeurtenis , steeds opnieuw is er dan die lege plek en wordt er één gemist, zo ondragelijk gemist. Geen kind is zo aanwezig dan het kind dat wordt gemist.

Ik moet toegeven, ik heb het ook nooit begrepen voor mij deze ramp overkwam. Ik heb het ook allemaal braaf tot mij genomen en geleerd, de systematiek van het rouwproces, de fasen die je daarin zou doorlopen, de rouwtaken die je zou moeten verrichten. Maar toen mijn wereld verging bleek er niets van te kloppen. Wat ik ervoer kon in geen enkele theorie in geen enkel model worden gevangen. Maar velen om mij heen dachten van wel. Welk een eenzaamheid overvalt je dan; niemand begrijpt mij!

De verwondering die mijzelf nog steeds bij tijd en wijle overvalt; hoe is het toch mogelijk dat je zoiets overleeft. Er blijkt leven na de dood van onze liefsten te zijn, want ik ben mee gestorven en ik ontdek, zomaar ineens, dat ik toch nog leef.
Maar zeg niet dat ik mijn verdriet dus ‘verwerkt’ heb of zoiets, want dat is niet waar – het zit er nog steeds, in het diepst van mijn wezen, ook al blijk ik naast mijn verdriet in de loop van de jaren ook weer heel gelukkig te kunnen zijn. Door mijn verdriet ben ik geworden wie ik nu ben.
Gedenken betekent vorm geven aan dat verdriet. Ieder doet dat op zijn eigen wijze.

Gedenken betekent dat mijn verdriet er is, dat mijn verdriet blijft en dat het de ruimte moet krijgen die het toekomt. Ruimte geven aan verdriet is ruimte geven aan emoties, aan gevoelens. Maar geluk wordt nooit meer gewoon.

Categorieën: Column van de maand

14 reacties

LouisP · 27 augustus 2011 op 12:14

‘Geluk wordt nooit meer gewoon.’

Boukje · 27 augustus 2011 op 13:48

Allemachtig Prachtig!!!

Ferrara · 27 augustus 2011 op 14:06

Stil van. Met bewondering gelezen.

Meralixe · 27 augustus 2011 op 15:28

Welkom “terug van weggeweest”. Ik dacht dat we u kwijt waren. U, bezitter van de mooiste column (Kwart over drie) die ik volgens persoonlijke mening op column X gelezen heb.
Andermaal een mooie column.

Harrie · 27 augustus 2011 op 23:45

Mooi en kwetsbaar neergeschreven volgens eigen waarheid. In november verschijnt een prachtig boek van Connie Palmen dat betrekking heeft op rouwverwerking. Aanrader.

Ferrara · 28 augustus 2011 op 00:06

@Harrie, hoe kun je weten dat het boek van Palmen een prachtig boek is als het pas in november uitkomt?

Meralixe · 28 augustus 2011 op 08:18

Ferrara,ik vond Harrie de laatste tijd een gans stuk milder. :kus:

Harrie · 28 augustus 2011 op 12:02

@Ferrara:
Omdat Connie een goede schrijfster is en vanwege een artikel dat ik gelezen heb met betrekking tot haar boek. Een mooi boek over troost. In relatie tot deze column relevant en een aanbeveling om te gaan lezen. Het is zo november.

Mien · 29 augustus 2011 op 15:08

Doorleefde column. Goed verwoord.

Voor wat betreft het geluk vind ik het minigedichtje van Toon wel treffend.
Misschien maakt het je geluk weer wat gewoner.

Geluk
Geluk is geen kathedraal,
misschien een klein kapelletje.
Geen kermis luid en kolossaal,
misschien een carrouselletje.

Geluk is geen zomer van smetteloos blauw,
maar nu en dan een zonnetje.
Geluk dat is geen zeppelin,
‘t is hooguit ‘n ballonnetje.

Mien wenst sterkte

Fem · 29 augustus 2011 op 16:03

:wave:

embee · 30 augustus 2011 op 23:04

Prachtig weergegeven!!! Voor ons deze dagen 40 jaar geleden dat we dit ook meemaakten.
En inderdaad.. geluk wordt echt nooit meer gewoon.

Sterkte van embee

LouisP · 7 september 2011 op 13:36

Nee, ‘k vind dit niet de column van de maand.
Dat blijven schrijfwentelen in verdriet. Het is niet nieuw, niet origineel, schrijftechnisch niet hoogstaand. Verdriet is normaal, mag worden opgeschreven maar om die redenen hoeft het voor mij geen column van de maand te zijn

Dees · 9 september 2011 op 14:49

Het is niet het onderwerp dat de kwaliteit bepaalt. Maar wel hoe er over het onderwerp geschreven wordt. Ik zie geen schrijfwentelen in verdriet. Maar een beschouwing met verdriet.

Voor mij is dit dichtbij huis (zij het minder dichtbij dan voor jou). Als een verlies zo intens is, kun je ook beseffen hoe ontzettend kostbaar het leven is. Dat zei een andere overlever. Wie weet raakt het kant (of wal).

Shitonya · 30 september 2011 op 13:00

column van de maand? goed, het onderwerp is treurig mooi, maar de beschrijving ervan vind ik toch nog wel wat gewoontjes hoor..

Geef een antwoord