Het is zondag. De snooze-functie op mijn wekker geeft mij de gelegenheid om nog negen minuten in tweestrijd te blijven: gaan we wel, of gaan we niet?
Het is nog stil in huis. De kinderen slapen nog en ook mijn echtgenoot verkeert nog in dromenland.
Ik draai me op mijn andere zij. Het liefst zou ik de wekker helemaal uitzetten en doorslapen totdat ik vanzelf -en uitgerust- wakker word. Ik ben zo moe! Naast het hebben van een gezin doe ik momenteel ook nog een studie waarbij ik één dag per week naar school ga en drie dagen stage loop op een basisschool. Het sloopt me, maar ik wil zo graag mijn diploma halen. Het is de gereformeerde basisschool waar mijn kinderen ook zitten. Behalve de oudste, hij zit op speciaal onderwijs. Ik vind het een prettige school, maar nu ik er zelf werk benauwt me de enorme sociale controle. Wij zijn nooit van die trouwe kerkgangers geweest. Tenminste: we gaan maar één keer per zondag naar de kerk. En dat is natuurlijk niet genoeg. Echt, ik zou het best beter willen doen, maar het ontbreekt me aan zelfdiscipline. “Voor je kleine baas kan je ook vroeg opstaan, dus dan moet je het ook kunnen voor de Grote Baas,” zegt mijn moeder altijd. Tja, daar heeft ze wel een punt. Maar ik moet hier in huis die kar wel in mijn eentje trekken, want mijn echtgenoot zou liever helemaal niet meer gaan. Hij is internationaal chauffeur en bij hem op de zaak wéten ze niet eens dat hij een christen is.

Soms ben ik daar wel eens jaloers op. Mijn kringetje is zo klein geworden. En ik heb het gevoel, dat ik in een glazen huisje leef. Mijn leerlingen en collega’s zie ik op school, in het dorp op de markt, maar ook op zondag in de kerk. Als we gaan, tenminste. Hebben we een zondag ‘gespijbeld’, dan fiets ik op maandag met een zenuwachtig gevoel naar school. Want de kans is groot dat een collega mij erop aanspreekt. O, heel liefdevol hoor, maar als ik de opmerking “We hebben je gisteren gemist in de kerk” krijg, dan kan ik toch wel door de grond zakken…

Dat ik geen blijdschap voel bij mijn kerkgang wijt ik aan een klein geloof. Waarom kan ik niet die blijdschap voelen die ik bij andere christenen wel bespeur? Er smeult iets in mijn hart. Al jaren ben ik ongelukkig binnen mijn relatie. Vanwege de kinderen, de kerk, de familie, mijn vrienden en mijn werkkring stop ik de gedachten over een scheiding diep weg. Scheiden mag niet. Ik moet er niet aan denken, wat er zou gebeuren als ik dat toch zou doen. Misschien heb ik wel een hekel aan de kerk gekregen omdat ik me gedwongen voel om in dit huwelijk te blijven. Ik weet hoe er over mensen gepraat wordt. Zolang je je maar aan de regeltjes houdt, en elke zondag braaf met je gezin twee keer in de kerk zit, ben je een gewaardeerd kerklid. Zodra je de hand licht met de regels, word je meteen omschreven als zijnde een ‘randfiguur.’

Ik zou natuurlijk kunnen gaan scheiden en dan meteen ook breken met de kerk. En uit dit dorp verhuizen, want anders heb ik geen leven meer. O, en mijn baan zou ik ook niet meer kunnen handhaven op deze gereformeerde school. Om er te mogen werken moet je belijdend lid zijn van de gereformeerde kerk. En dat ben ik dan niet meer.

Nee, dat kan natuurlijk niet. Ik voel me in een web verstrikt. Dit is mijn leven en het is onmogelijk om daar uit te breken. De gevolgen zouden niet te overzien zijn. Maar ik heb het er wel moeilijk mee. Vooral met de vraag: wat wil ik nou eigenlijk precies? Het is zo moeilijk, als je je hele leven hetzelfde verhaal hebt gehoord: Wij zijn de ware kerk. “Gij geheel anders,” staat er in de bijbel. Daarom mochten wij vroeger zo weinig. En daarom voel ik me heden ten dage nog steeds schuldig, als wij op een warme zomerdag naar het strand gaan in plaats van naar de kerk.
Zou dat het leven zijn dat dan voor me ligt, als ik uit de kerk zou stappen? Een leven vol schuldgevoelens? Teleurgestelde familieleden en vrienden? Als dat nog vrienden willen blijven, tenminste.

Ben ik laf, omdat ik doorga met een leven waar ik helemaal niet blij mee ben? Of ben ik juist dapper? Omdat ik mezelf wegcijfer voor mijn gezin, mijn familie, mijn vrienden en mijn collega’s?
Zou het dapper zijn, om uit een leven te stappen waar ik helemaal niet blij mee ben? Of ben ik dan juist laf? Omdat ik dan wegloop voor een leven waar ik zelf uiteindelijk voor heb gekozen?
Nee, niet als kind.
Maar wel als volwassen mens. Niemand heeft me gedwongen om belijdenis van mijn geloof af te leggen op mijn achttiende. Of was het toch een lichte vorm van dwang? Ik weet het allemaal niet meer.

Ik zucht. De wekker gaat weer. Nu zou ik er echt uit moeten gaan. En ik weet dan al precies wat er gebeurt: mijn oudste zoon van elf zal roepen: “Mam, dat halen we toch niet meer!” Net zoals zijn moeder dat riep in haar puberjaren. Mijn man zal chagrijnig zijn. Mijn kinderen van acht en zes zullen ook alles uit de kast trekken om maar thuis te kunnen blijven. Ik heb hen nooit echt enthousiast kunnen krijgen voor twee keer per zondag anderhalf uur stilzitten. Misschien heb ik zelf niet genoeg enthousiasme uitgestraald. Maar dat zou ook hypocriet zijn.

Ik zet de wekker helemaal uit. Vanmiddag weer een nieuwe kans. En de niet-vastomlijnde ideeën in mijn hoofd zet ik nog maar een poosje in de snooze-stand.


DreamOn

DreamOn publiceert sinds 2006 columns op het internet. Zij schrijft over alles wat haar bezighoudt. Vaak (te) breedsprakig, maar dat is een leerpunt! In het dagelijks leven is DreamOn pedagogisch coach en heeft ze haar man, kinderen, familie en vrienden lief.

17 reacties

Dees · 29 maart 2009 op 13:15

De barsten in de kerk verweven met de barsten in je leven. Ik vermoed dat je in de volgende (laatste?) weerbarstig de kerk gaat laten barsten. Ik kan niet wachten 😉

LouisP · 29 maart 2009 op 14:02

D.
door dit laatste stuk beginnen de andere stukjes een plaats te krijgen.
Wat in het begin, voor mij, een onoverzichtelijke puzzel leek. Met de zijkanten begonnen.
Zinnen als ‘ik weet het allemaal niet meer’ geven het geheel iets ‘echts’. Net als alle vragen in het stuk.

goed!
L.

Anne · 29 maart 2009 op 14:44

Nooit zo begrepen hoe verstikkend die leefregels kunnen zijn. Tot nu.

SIMBA · 29 maart 2009 op 14:45

De derde alinea vind ik zo typerend voor een kleine, gelovige gemeenschap, heel knap omschreven! Het lijkt me vreselijk om er midden in te zitten als je je zo bewust bent van je “anders zijn”.
Je bent goed in vervolgverhalen DO!

Albantar · 29 maart 2009 op 16:52

Mooi geschreven, de drukkende atmosfeer komt goed over op de lezer.

Er is in Nederland overigens een verbod op discriminatie, dus hoewel het een gereformeerde school is mogen ze niet de eis stellen dat alle personeel gereformeerd is. Dat zou namelijk discriminatie op grond van religie zijn. Rest de vraag of je als “afvallige” gereformeerde wel in een gereformeerd milieu wilt blijven werken, natuurlijk, maar dat is een andere zaak.

Qua scheiding, in de Katholieke kerk kan ook niet gescheiden worden, maar een huwelijk kan wel ongeldig verklaard worden. Het is een beetje een spel met woorden, maar het resultaat is dat een katholiek onder bepaalde voorwaarden wel kan “scheiden”. Het heil van de ziel gaat immers boven alles, en nood breekt wet. Ik moet (in Nederland) de eerste katholieke pastoor nog tegenkomen die een abortus verbiedt als de moeder zou sterven als de zwangerschap wordt voortgezet, of die een HIV-besmet persoon zal verbieden een condoom te gebruiken. Nood breekt wet. De Vicaris Generaal van het Bisdom Utrecht zei over die regel laatst nog dat het de laatste regel van het kerkelijk wetboek is, maar dat het eigenlijk de eerste zou moeten zijn.

Ik wens je veel sterkte met het maken van de moeilijke keuzes die voor je liggen. Omdat ik geen ervaring heb met het gereformeerde keurslijf kan ik je helaas geen steekhoudende raad geven…

arta · 29 maart 2009 op 17:24

Ik vind dit voornamelijk heel erg moedig geschreven. Naar mijn idee moet deze vervolgserie jou bloed, zweet en tranen gekost hebben, puur door het loslatingsproces en afscheid nemen van het bekende om dat grote, onbekende diepe in te springen. Respect voor jouw openheid en lef.

Mien · 29 maart 2009 op 18:00

Langzaam begin ik mij een beeld te vormen van de dilemma’s waarvoor een bekrompen kerk en kerkgemeenschap een persoon kan stellen.
Dit doet me ook denken aan mijn jeugd tot ik 9 was. Daarna heb ik de kerk niet meer hoeven belijden.

Maar even terug naar de columnreeks.
Naar mijn idee moet de kerk en de kerkgemeenschap meegroeien in de tand des tijds.
Dat betekent dus ‘crossing borders’ en vooral die van jezelf.

Het is geven en nemen bij alle religies en overtuigingen die je praktiseert en tegenkomt in je leven. Een nodige evaluatie en bijstelling op zijn tijd kan geen kwaad.

Het eigen pad volgen en daarbij rekenschap houden met je geliefden zonder te verstikken en jezelf kwijt te raken is naar mijn mening het enige juiste pad.

Er is ook slechts 1 troost voor degene die wel belijden. Van het pad des levens krijgt niemand een programma …. stroom, stroom, stroom de levensloop gaat altijd maar door.

Ik heb grote bewondering voor de moed waarmee je het kerkverhaal optekent en tevens benieuwd naar je volgende kerkbelijdenis.

Mien

Ma3anne · 29 maart 2009 op 18:34

Ik herinner me nog als de dag van gisteren hoe je hier binnenkwam en ons van alles verweet, wat indruisde tegen jouw geloof.
Daarom ben ik dan ook heel aangenaam verrast door deze tekst.
Mag ik zeggen dat ik blij voor je ben dat je uit dat keurslijf bent gestapt?
Ga zo door! Gooi die oude indoctrinaties en truttige sociale controle gewoon lekker van je af en leef in vrijheid!

pally · 29 maart 2009 op 19:15

Wat een indoctrinatie, Do! Griezelig glimlachend gehersenspoeld. Brrr… Ik heb altijd medelijden gevoeld met dit type ‘sektes’: gevangenen van hun eigen sociale omgeving.
Goed verteld is dit ook. Dat je ergens een zin per ongeluk herhaalt, klopt eigenlijk toch weer. Je bent een moedige vechter en schrijver! :wave: :wave:

groet van Pally

KawaSutra · 29 maart 2009 op 21:13

Van mij ook alleen maar complimenten DO, voor de serie en voor dit deel in het bijzonder. Zo vallen ook voor mij de puzzelstukjes in elkaar. Ik heb me nooit zo gerealiseerd hoe verstikkend die sociale en kerkelijke controle kan zijn.
In mijn omgeving maak ik dit ook weer op een andere manier mee. Beangstigend om iemand die je dierbaar is te zien vluchten voor de werkelijkheid in het vangnet van een kerkelijke sekte.
Ik ben benieuwd hoe je nu staat in je geloof en het leven. Vermoedelijk lezen we dat in het laatste deel.

DreamOn · 29 maart 2009 op 22:35

@ Dees: ja, er komt zeker nog een deel. Misschien zelfs twee, dat weet ik nog niet zeker.

@LouisP : ik begrijp, dat er nu dingen op hun plaats vallen. Maar het is anders gelopen dan ik had gedacht: de eerste column heb ik geschreven zonder het idee om er een serie van te maken. Dat is gewoon ontstaan. Bij de eerste uit deze serie vond ik het een uitdaging om te schrijven met de pen van een volwassene, maar bezien door de ogen van een kind.

@ Anne: ik ben blij met jouw reactie. Ik denk ook niet dat het gemakkelijk te begrijpen is, als je zelf niet zo bent opgevoed. Het werkt in alles door: mijn hele sociale netwerk bestond uit mensen die lid zijn van de gereformeerde kerk. In het volgende deel gaat het ook erg over dat sociale netwerk.

@ Simba: dank je wel voor je compliment. Toch vind ik vervolgverhalen heel moeilijk om te schrijven, omdat je in een bepaalde sfeer wilt blijven en dat valt niet altijd mee.

@ Albantar: Er volgt nog meer…
😉 Het is waar, wat jij zegt, dat er niet op godsdienst gediscrimineerd mag worden, maar ik weet wel uit ervaring dat op de school waar ik werkte alleen maar gereformeerde mensen werden aangenomen. Ik ben er uiteindelijk zelf weggegaan. Maar daar ga ik nog over schrijven…

@ Arta: dank je wel. En je hebt gelijk, dit zijn de moeilijkste columns die ik ooit heb geschreven. Je hebt goed ingeschat, wat dit me kost. Maar ik wil het gewoon doen, om af te ronden voor mezelf, maar ook om mensen te laten begrijpen dat je niet zo makkelijk uit een kerk stapt. Daar komt heel veel bij kijken. En ook, om mensen die voor moeilijke keuzes staan moed te geven.

@ Mien: bedankt voor je mooie woorden. Ik ben er blij mee.

@ Ma3anne: ik ben me er niet zo van bewust dat ik mensen zoveel heb verweten, maar ik geloof je op je woord. Mijn denkpatroon is zo veranderd, dat ik me niet goed kan herinneren waar ik dan zo over viel. Ik herinner me wel mijn column : “Ik beken, ik ben een christen.” Die column staat nu erg ver van me af, moet ik zeggen… :oeps:

@ Pally: dank je wel, je hebt me vaak verteld de afgelopen twee jaar dat je me moedig vindt, en dat heeft me erg gesteund, echt waar!
Ik weet alleen niet, welke zin ik herhaal in de column, ik heb het nog eens nagelezen, maar ik heb echt geen idee!

@ Kawa: ook jij bedankt voor je complimenten. Wat jij beschrijft heb ik ook vaak gezien: mensen die niks meer hebben te verliezen en die dan de kerk ervaren als een warm nest. Op zich niks mis mee, maar als het een vlucht is, dan klopt er natuurlijk iets niet.

Bitchy · 30 maart 2009 op 07:37

Door verhalen van een vriendin, ben ik bekend met het beklemmende wat een christelijke gemeente je kan geven. Heel goed weergegeven, heel goed geschreven.

Albantar · 30 maart 2009 op 08:21

Denk er wel om dat je de termen “christelijk” en “gereformeerd” niet verwart. Ik ben katholiek, en uit mijn ervaring weet ik dat de katholieke gemeenschap juist heel open is. Ik zit zelfs in het kerkkoor, maar er is niemand die er wat van zegt als ik er een keer een zondag niet ben. Het is allemaal heel gemoedelijk, niets wat ook maar dicht in de buurt komt van de claustrofobische omstandigheden die DO omschrijft.

lisa-marie · 30 maart 2009 op 09:42

Door de vervolgdelen krijg ik een goed inzicht in een wereld die ik zelf niet ken.
En dit deel raakt mij toch het meest, vooral je openheid en het verstrikt zitten in een web waar moeilijk uit te komen is.
Zeer moedig :wave:

Nana · 30 maart 2009 op 10:53

Ik vind het goed geschreven. Ik vind het nog beter dat jij jezelf terug gevonden hebt. En de liefde!

pally · 30 maart 2009 op 13:05

Schaam, schaam, :oeps: Dappere Do, niet goed uit mijn doppen gekeken. Ik zag de twee ‘dapper'(alinea 7) zinnen voor herhalingen aan. Bij beter lezen zag ik dat het gewoon de bedoeling was, sorry xx Pally

DriekOplopers · 30 maart 2009 op 23:50

Dapper dat je dit allemaal opschrijft. Nuance is een stijlmiddel dat jij beter beheerst, dan ik.

Ben benieuwd naar hoe je het volgende deel gaat schrijven, want daar barsten de praktijken die we kennen van de NSB in de jaren-40 en de Stasi in de jaren-80 pas écht los…

Ja, zoals ik al zei: jij beheerst de kunst van de nuance beter dan ik…

In bewondering,

je Driek

Geef een antwoord